شرح و تفسیر دعای ابوحمزه ثمالی - ایزدی، عباس - الصفحة ٣١٠ - حسن ظن به خدا

فليرجوا و إلى حسن الظّنّ بى فليطمئنّوا فإنّ رحمتى عند ذلك تدركهم و منّى يبلّغهم رضوانى و مغفرتى تلبسهم عفوى فإنّى أنا اللّه الرّحمن الرّحيم و بذلك تسمّيت» [١]:(ولى تنها به رحمتم بايد اعتماد كنند و به فضلم اميدوار باشند و به حسن ظن به من اطمينان كنند؛چرا كه رحمت من در اين صورت آنها را درمى‌يابد و خشنوديم به آنها مى‌رسد و آمرزش عفوم را به آنها مى‌پوشاند،زيرا كه من خداى رحمن و رحيم و بدين اسم ناميده شده‌ام.)

«حسن ظنّ»به معنى گمان نيك و خوشبينى است در مقابل«سوء ظنّ»كه به معنى بدگمانى و بدبينى است.خداوند متعال براى ايجاد نور اميد در دل بندگان به آنها يادآور مى‌شود به من حسن ظن داشته باشيد يعنى چون عبادت و توبه و استغفار مى‌كنيد و دعا و مسئلت مى‌نماييد بر من توكل و اعتماد كنيد و مطمئن باشيد كه اگر اين‌گونه اعمال مقرون به شرائط باشد،حاجت شما برآورده مى‌شود و دعا و استغفارتان پذيرفته مى‌شود و مبادا مأيوس و بدگمان باشيد كه گناه كبيره است و برمى‌گردد به شك در علم و حكمت و جود و قدرت خداوند كه كفر به صفات كماليه حق تعالى است.

حسن ظنّ به خدا،خير دنيا و آخرت

خداوند مى‌فرمايد: وَ إِذٰا سَأَلَكَ عِبٰادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌ أُجِيبُ دَعْوَةَ الدّٰاعِ إِذٰا دَعٰانِ فَلْيَسْتَجِيبُوا لِي وَ لْيُؤْمِنُوا بِي لَعَلَّهُمْ يَرْشُدُونَ [٢]:«و هنگامى كه بندگان من از تو دربارۀ من سؤال كنند(بگو)من نزديكم،دعاى دعاكننده را،هنگامى كه مرا مى‌خواند پاسخ مى‌گويم.پس بايد دعوت مرا بپذيرند و به من ايمان بياورند(حسن ظن داشته باشند)تا راه را بيابند.»

[١].اصول كافى،ج ٢،باب حسن ظن بالله،ح ٢.

[٢].بقره(٢)١٨٦/.