شرح و تفسیر دعای ابوحمزه ثمالی - ایزدی، عباس - الصفحة ١٥٠ - عاطفه مادر و تدبير پدر

بنابراين اگر حق مادر را نشناسيم ستمگر هستيم.او بود كه شبها بر گهواره ما بيدار نشست تا به ما آموخت.او بود كه لبخند بر دهانمان نهاد تا لبهاى ما چون غنچۀ گل شكفته شد.او بود كه دست ما را گرفت و پابه‌پا برد تا به ما شيوه راه رفتن آموخت.

يك حرف و دو حرف بر زبانمان بنهاد و طريقه گفتن آموخت.راستى هستى ما از هستى او است و سزاوار است تا او هست و ما هستيم دوستش بداريم.سعدى:

چه خوش گفت زالى به فرزند خويش چو ديدش پلنگ‌افكن و پيلتن

گر از عَهدِ خُرديت ياد آمدى كه بيچاره بودى در آغوش من

نكردى در اين روز بر من جفا كه تو شيرمَردى و من پيرزن

آنچه گفته شد پيرامون تربيت پدر و مادر نسبت به فرزند بود و بايد فرمايش خداوند در سوره لقمان را در نظر داشت آنجا كه قسمتى از وصيتهاى حضرت لقمان به فرزندش را ذكر مى‌فرمايد: يٰا بُنَيَّ لاٰ تُشْرِكْ بِاللّٰهِ إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ؛ [١]اى پسرك من!شرك به خدا نياور كه شرك ظلم بزرگى است

خداوند پس از نقل اين اندرز از لقمان مى‌فرمايد: وَ وَصَّيْنَا الْإِنْسٰانَ بِوٰالِدَيْهِ [٢]:«و ما به انسان در مورد پدر و مادرش سفارش كرديم»تا آنجا كه مى‌فرمايد: أَنِ اشْكُرْ لِي وَ لِوٰالِدَيْكَ إِلَيَّ الْمَصِيرُ [٣]:«شكر من و والدينت را به جاى آور؛بازگشت همه فقط به سوى من است.»خداوند در اين آيه كريمه مسئلۀ احسان و احترام به پدر و مادر را در كنار نهى از شرك و سفارش به توحيد قرار داده و مسئله رعايت حق والدين را مانند حق خداوند لازم مى‌داند.

مطابق آنچه گفته شد و از همين آيه استفاده مى‌شود،حق پدر و مادر در رديف حق خداوند است.البته حق انبياء،علماء و مربيانى كه تربيت دينى انسان مربوط به آنهاست جزء حقّ خداست و در واقع حقشان حق خداست كه بايد رعايت شود.

[١].لقمان(٣١)،١٣.

[٢].همان،١٤.

[٣].لقمان(٣١)،١٤.