شرح و تفسیر دعای ابوحمزه ثمالی - ایزدی، عباس - الصفحة ١٨٥ - سماء عليا و عالم بالا

از اين آيات چنين برمى‌آيد كه اولا:چراغهائى كه زينت‌بخش آسمانها است، همين ستاره‌ها هستند.ثانيا:تمام عالم بالا كه ستارگان و كهكشانها و اجرام سماوى را در بردارد،سماء دنيا و پايين است و روى اين حساب به نظر مى‌رسد سماء عليا و آسمان بالا،عالم معنويات و غير از جسم و جسمانيات است.و اين آيات گوشزد مى‌كند كه آسمانى عليا و بالاتر از آسمان دنيا،وجود دارد.

سماء عليا و عالم بالا

در سوره ذاريات مى‌فرمايد:

وَ فِي السَّمٰاءِ رِزْقُكُمْ وَ مٰا تُوعَدُونَ [١]:«روزى شما و آنچه وعده داده مى‌شويد (بهشت يا دوزخ)در آسمان است.»

در سوره آل عمران مى‌فرمايد:

وَ سٰارِعُوا إِلىٰ مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَ جَنَّةٍ عَرْضُهَا السَّمٰاوٰاتُ وَ الْأَرْضُ... [٢]:«بشتابيد به بهشتى كه پهناى آن به اندازه زمين و تمام آسمانها است.»

از اين آيه چنين استفاده مى‌شود كه آسمانى كه بر طبق آيه ٢٢ سورۀ ذاريات، بهشت در آن قرار دارد،همين عالم جسمانى فوق سر ما و محل ستارگان و ساير اجرام علوى است و چنانچه گذشت،نامش آسمان دنيا است و برتر از اين عالم جسم و جسمانيات است كه ما در آن هستيم بنابراين نتيجه مى‌گيريم آسمانى كه رزق در آنجا است عالم ما فوق جسم نيست اگرچه بعضى از مفسران به نظرشان آمده است. درهرصورت باران و ابر و خورشيد و ساير اجرام سماوى كه اسباب رزق هستند در عالم جسمانى بالا قرار دارند.پس اينكه مى‌فرمايد رزق شما در آسمان است يعنى در عالم جسمانى بالا كه ما فوق عالمى است كه در آن زندگى

[١].ذاريات(٥١)٢٢/.

[٢].آل عمران(٣)١٣٣/.