شرح و تفسیر دعای ابوحمزه ثمالی - ایزدی، عباس - الصفحة ١٥٧ - زيان چيست و زيانكار كيست؟

وَ الْعَصْرِ إِنَّ الْإِنْسٰانَ لَفِي خُسْرٍ إِلاَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصّٰالِحٰاتِ وَ تَوٰاصَوْا بِالْحَقِّ وَ تَوٰاصَوْا بِالصَّبْرِ [١]:«به عصر سوگند انسانها همه در زيانند،مگر كسانى كه ايمان آورده و عمل صالح انجام دهند و يكديگر را به حق و شكيبائى توصيه نمايند.»

با در نظر گرفتن اينكه حيات انسان تنها اين زندگى چند روزۀ دنيا نيست،بلكه اين حيات مقدمه حيات بعد از مرگ يعنى عالم برزخ و قيامت است،بايد گفت سرمآِیه وجود انسان،و سرمايه درونى او از جمله قوّۀ فكر و نعمتهائى همچون نعمت سلامتى،همه فرصت‌هائى است براى قدم برداشتن در راه ايمان و توحيد و در نتيجه رسيدن به همان مقامى كه از آن به لقاء اللّه تعبير شده است.

بنابراين اگر آدمى به شرك گرائيد حقيقتا پشت به مقصد كرده و نه تنها سرمايه‌هاى خداداد را از كف داده،بلكه هرچه بيشتر در هاويۀ شقاوت سقوط كرده است و چه خسرانى بالاتر و چه زيانى بدتر از اين؟چنانچه حضرت در اين فراز از دعاى ابو حمزه،مى‌فرمايد:

«و خسروا خسرانا مبينا،و(مشركان)زيانى بس آشكار نمودند»

در بيان اين زيان و خسران خداوند در سوره حج مى‌فرمايد:

وَ مَنْ يُشْرِكْ بِاللّٰهِ فَكَأَنَّمٰا خَرَّ مِنَ السَّمٰاءِ فَتَخْطَفُهُ الطَّيْرُ أَوْ تَهْوِي بِهِ الرِّيحُ فِي مَكٰانٍ سَحِيقٍ [٢]:«هركس شريكى براى خدا قرار داد چنان است كه گوئى از آسمان سقوط كرده و پرندگان(شكارى)او را مى‌ربايند يا تندباد او را به درّۀ عميق پرتاب مى‌كند.»

خداوند در سوره احقاف مى‌فرمايد:

وَ يَوْمَ يُعْرَضُ الَّذِينَ كَفَرُوا عَلَى النّٰارِ أَذْهَبْتُمْ طَيِّبٰاتِكُمْ فِي حَيٰاتِكُمُ الدُّنْيٰا وَ اسْتَمْتَعْتُمْ بِهٰا

[١].سورة و العصر(١٠٣).

[٢].حج(٢٢)٣١/.