شرح و تفسیر دعای ابوحمزه ثمالی - ایزدی، عباس - الصفحة ٤٧٣ - صفت رحيم

عبادت و نماز شب مى‌شود.و جهت ديگر در بهترين آيه بودن اين آيه اين است كه بشارت به گذشت از خيلى سيئات و عفو از گناهان مى‌دهد و بنده گنهكار را اميدوار به توبه و اصلاح نفس مى‌كند.و روح يأس و نااميدى را از او مى‌گيرد.

صفت رحيم

دعاى ابو حمزه:

«انّك انت الغفور الرّحيم،

به راستى تو خيلى آمرزنده و مهربانى.»

«غفور»صيغۀ مبالغه و از اسماى حسناى الهى است يعنى بسيار آمرزنده.

«غفور»مجموعا ٩١ بار در قرآن آمده است و در اقرب المورد مى‌گويد:«فرق غفار و غفور كه هر دو صيغۀ مبالغه‌اند،اين است كه به قولى«غفور»از حيث كيفيت مبالغه است و«غفّار»از حيث كميّت يعنى غفور آمرزندۀ گناهان بزرگ و غفّار آمرزندۀ گناهان بسيار است.»و غفران گناه به معنى مستور و ناپيدا ساختن آن است و يا بدين معنى است كه خداوند آن را در اثر توبه تبديل به حسنات مى‌كند.

«رحيم»از ماده رحم از اسماى حسناى الهى و صفت مشبه است كه دلالت دارد بر ثبات و دوام و مجموعا در قرآن ٢٢٧ بار به كار رفته است و ١١٤ بار در قرآن بر خدا و غير خدا مثل پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم اطلاق شده است.

راغب مى‌گويد:رحمت،مهربانى و رقّتى است كه احسان را نسبت به شخص مرحوم اقتضا مى‌كند.علامه طباطبايى در تفسير الميزان مى‌فرمايد:«رحمت انفعال و تأثر خاصى است كه در وقت ديدن شخص محتاج،عارض بر قلب مى‌شود و شخص را وادار مى‌كند به برطرف كردن احتياج ديگرى و اين معنا چون در مورد خداوند لازمه‌اش جسم و جسمانى بودن خداوند است،لذا در مورد خدا اگر گفته شد رحيم است و رحم و رحمت دارد به حسب تحليل عقلى به معنى عطا و فيض