شرح و تفسیر دعای ابوحمزه ثمالی - ایزدی، عباس - الصفحة ٢٧٥ - ٣-سؤال نكير و منكر
[٣]-سؤال نكير و منكر
امام موسى بن جعفر عليه السّلام از پدرشان امام صادق عليه السّلام نقل مىكنند وقتى مؤمن مىميرد، هفت هزار ملك،او را به سوى قبرش مشايعت مىكنند،وقتى داخل قبرش گردانيده شد نكير و منكر مىآيند و او را مىنشانند و به او مىگويند پروردگار تو كيست؟و دينت چيست؟پيامبرت كيست؟پس مىگويد:خداوند پروردگار من است و محمد پيامبرم و اسلام دينم است.پس تا چشم كار مىكند برايش در قبر توسعه مىدهند و غذاى بهشتى برايش مىآورند و روح و ريحان بر او داخل مىكنند...اما وقتى كافر مىميرد ٧٠ هزار ملك از ملائكۀ عذاب او را تا قبرش مشايعت مىكنند و كافر به حملكنندگان خود ندا مىكند به طورى كه هر چيزى صدايش را مىشنود و مىگويد: لَوْ أَنَّ لِي كَرَّةً فَأَكُونَ مِنَ الْمُحْسِنِينَ [١]:«كاش براى من برگشتى بود تا از نيكوكاران مىبودم.»و باز مىگويد: رَبِّ ارْجِعُونِ لَعَلِّي أَعْمَلُ صٰالِحاً فِيمٰا تَرَكْتُ [٢]:
«خدايا!مرا برگردان شايد در آنچه ترك كردم(و كوتاهى نمودم)عمل صالحى انجام دهم.»خداوند در جوابش مىگويد:«اينطور نيست كه برگردى!اين فقط كلمهاى است كه تو مىگويى»و گاهى به او گفته مىشود:«اگر برگردد،همان كارهايى را كه از آن نهى شده بود انجام مىدهد.»
سپس وقتى در قبر گذاشته شد و مردم از او جدا شدند نكير و منكر مىآيند در وحشتناكترين صورت پس او را مىنشانند و به او مىگويند پروردگارت كيست و دينت چيست و پيامبرت كيست؟پس زبانش سنگين مىشود و لكنت برمىدارد و قدرت جواب ندارد.آن دو ملك از عذاب خدا ضربهاى به او مىزنند كه هر چيزى از آن مىترسد و به او مىگويند:نه فهميدى و نه هدايت و رستگار شدى و بعد درى را برايش به سوى آتش مىگشايند و از حميم(آب جوش)جهنم بر او مىريزند ٣و اين قول خداوند است كه مىفرمايد:
[١].زمر(٣٩)٥٨/.
[٢].مؤمنون(٢٣)٩٩/ و ١٠٠.
[٣].بحار الانوار،ج ٦،صص ٢٢٢ و ٢٢٣.