شرح و تفسیر دعای ابوحمزه ثمالی - ایزدی، عباس - الصفحة ١٧٣ - انگيز&#١٧٢٨ قوى بر عبادت در سايه ايمان و يقين

صدر به معناى سينه است كه ظرف علم انسان است،بنا به فرمودۀ امير المؤمنين عليه السّلام:

«كلّ وعاء يضيق بما جعل فيه الاّ وعاء العلم فانّه يتّسع به» [١]:(هر ظرفى به آنچه در آن گذاشته شود تنگ مى‌گردد جز ظرف علم كه با قرار گرفتن علم و دانش در آن، توسعه پيدا مى‌كند.)

اگر سعادت يارى كند و آدمى به درك حقايق و معرف الهى نائل آيد شوق به اطاعت و انس به حق در او زياد شده و هرچه بيشتر اطاعت كند،شوقش بيشتر شود.

در حديث به طرق مختلف از ابن مسعود نقل شده كه:

«حين نزلت هذه الآية قال رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلّم:اذا ادخل اللّه النّور القلب انشرح و انفسح قالوا يا رسول اللّه هل لذلك آية يعرف بها؟قال:الانابة الى دار الخلود و التّجافى عن دار الغرور و الاستعداد للموت قبل حلول الموت» [٢]

ابن مسعود مى‌گويد:«رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم هنگامى كه آيه فَمَنْ يُرِدِ اللّٰهُ أَنْ يَهْدِيَهُ يَشْرَحْ صَدْرَهُ لِلْإِسْلاٰمِ... [٣]نازل شد،فرمود:وقتى كه خداوند نور و ايمان و هدايت را در قلب انسان وارد كرد،قلب او باز و پر وسعت مى‌شود.سوال شد آيا براى اين نور نشانه‌اى كه به آن شناخته شود هست؟فرمود:آرى،انابۀ و توجه به عالم باقى (آخرت)و پهلو تهى كردن از دنياى فريبنده(به آن دل نبستن)و آمادگى براى مردن قبل از فرارسيدن مرگ.»

نتيجه چنين مى‌شود كه اولا:وسعت صدر و فراخى سينه،همان نور ايمان است كه به واسطه آن پذيرش اسلام و انجام وظيفه براى انسان مطلوب و گوارا و باب طبع خواهد بود و به انسان تحمل و توان پذيرش حق را مى‌دهد.به قول علامه طباطبائى قدّس سرّه:«شرح صدر،قبول حق از روى رضا و رغبت است كه در اثر آن انجام عبادت و وظائف الهى بر انسان گوارا مى‌شود.»

[١].نهج البلاغه،حكمت ٢٠٥.

[٢].تفسير الميزان،ج ٣٦٩،ص ٧ به نقل از درّ المنثور.

[٣].انعام(٦)١٢٥/.