شرح و تفسیر دعای ابوحمزه ثمالی - ایزدی، عباس - الصفحة ٢٢٣ - مناجات ذاكرين

براساس اين آيات،حضرت ابراهيم به توصيف پروردگار جهانيان و بيان نعمتهاى مادى و معنوى مى‌پردازد و نخست نعمت آفرينش و هدايت را گوشزد مى‌كند و بعد به ذكر نعمتهاى مادى(آب و غذا)مى‌پردازد و مى‌فرمايد:نه تنها در حال سلامتى مشمول نعمتهاى پروردگارم بلكه در بيمارى نيز خداوند شفابخش من است و بعد از بيان نعمتها در زندگى دنيا فراتر رفته مى‌پردازد به ذكر عنايات پروردگار بعد از مرگ و مى‌فرمايد:خداى من همان كسى است كه وقتى وارد صحراى محشر شدم اميدوارم خطا و گناهم را ببخشد.

لازم به تذكر است كه اين دعاها در مورد ائمه و پيامبران(عليهم السّلام)كه معصوم‌اند و بدون شك هيچ گناهى را مرتكب نمى‌شوند گاهى براى ترك اولى [١]و يا به جهت پيمودن درجات كاملتر مى‌باشد؛زيرا كه حسنات نيكان،براى مقربان سيئات به حساب مى‌آيد كه هرگز تكيه و اعتماد به اعمال نيك خود نمى‌كنند و راضى به عمل و عبادت خود نيستند هرچند كامل و بى‌نقص باشد.

بر عمل تكيه مكن خواجه كه در روز ازل تو چه دانى قلم صُنع به نامت چه نوشت پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم بعد از درگذشت عثمان بن مظعون كه از اصحاب خاص آن حضرت بود در جواب مادرش كه گفت بهشت بر تو گوارا باد با نظر غضبناك فرمود:«به خدا من رسول اللّه‌ام،با اين حال نمى‌دانم فرداى قيامت با من و او چه رفتارى خواهد شد. [٢]»

مناجات ذاكرين

امام سجاد عليه السّلام در مناجات ذاكرين به خداوند عرض مى‌كند:اگر امر تو نبود كه فرمودى مرا ياد كنيد تو را از ذكرم منزّه مى‌دانستم؛زيرا ذكرم براى تو به اندازۀ توانم

[١].منظور از ترك اولى اين است كه انسان كار بهتر را رها كند و سراغ كار خوب و يا مباحى كه انجام و تركش از جهت مصلحت مساوى است،برود بنابراين ترك كار بهتر و انجام كار خوب نه كراهت دارد و نه حرام است.

[٢].استيعاب ابن عبد البر،ص ١٠٥٦ و طبقات ابن سعد،ج ٣،ص ٢١٢.