شرح و تفسیر دعای ابوحمزه ثمالی - ایزدی، عباس - الصفحة ٢٩٤ - حيات دلها،ثمر&#١٧٢٨ ذكر

حيات دلها،ثمرۀ ذكر

امير المؤمنين عليه السّلام در ضمن وصيت به امام حسن عليه السّلام مى‌فرمايد:

«فأوصيك بتقوى اللّه يا بنىّ و لزوم أمره و عمارة قلبك بذكره...» [١]:(اى فرزند عزيزم!تو را سفارش مى‌كنم به ترس از خدا و همراهى امر او و آباد كردن قلبت با ذكر خدا.) آرى با ياد و توجه به خدا دل زنده مى‌شود و روشنايى و صفا پيدا مى‌كند.همانطور كه با اعراض از ياد خدا دل مى‌ميرد و زندگى تيره مى‌شود.قرآن مى‌فرمايد:

وَ مَنْ أَعْرَضَ عَنْ ذِكْرِي فَإِنَّ لَهُ مَعِيشَةً ضَنْكاً وَ نَحْشُرُهُ يَوْمَ الْقِيٰامَةِ أَعْمىٰ [٢]:«هركه از ياد من روگرداند،به راستى براى اوست زندگانى تنگ و سخت و روز قيامت او را نابينا محشور مى‌كنيم.)

امير المؤمنين عليه السّلام مى‌فرمايد:«معيشة ضنكا»كه خداوند دشمنش را از آن برحذر داشته،عذاب قبر است. [٣]

گاهى درهاى زندگى به سوى انسان به طور كلى بسته مى‌شود و به هر كارى دست مى‌زند كه از آن به ضنك و تنگى معيشت تعبير مى‌كنند كه لازمه‌اش خوف و اندوه و عدم قناعت است.وقتى آدمى از ياد خدا غافل و از ولايت او خارج گرديد، بى‌گمان تحت ولايت شيطان قرار مى‌گيرد.قرآن كريم مى‌فرمايد:

وَ مَنْ يَعْشُ عَنْ ذِكْرِ الرَّحْمٰنِ نُقَيِّضْ لَهُ شَيْطٰاناً فَهُوَ لَهُ قَرِينٌ وَ إِنَّهُمْ لَيَصُدُّونَهُمْ عَنِ السَّبِيلِ وَ يَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ مُهْتَدُونَ [٤]:«هركس از ياد خدا روگردان شود،شيطانى را به سوى او مى‌فرستيم كه همواره قرين اوست و شياطين،اين گروه را از راه خدا بازمى‌دارند، درحالى‌كه گمان مى‌كنند هدايت‌يافتگان حقيقى‌اند.»

«عشو عنه»يعنى از آن روگردان شد.«نقيّض»از مادّۀ قيض در اصل به معنى

[١].بحار،چاپ بيروت،ج ٧٤،ص ١٩٩.

[٢].طه(٢٠)١٢٤/.

[٣].بحار،ج ٧٤،ص ٣٨٨.

[٤].زخرف(٤٣)٣٦/ و ٣٧.