ابن قداح از امام صادق عليه السّلام روايت مى‌كند پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم فرمود:«اذا دعا احدكم فليعمّ فانّه اوجب للدّعاء» [١]:(وقتى يكى از شما در مقام دعا برآمد دعاى خود را به ديگران تعميم دهد(و به همه دعا كند)زيرا اين كار در استجابت دعا موثرتر است.)

[٢]-نكته ديگر اينكه در اين چند جمله از دعا،كه مطلب مغفرت براى همه اقشار است،در ضمن،طلب توفيق براى انجام خيرات نيز هست؛اما به اين صورت«تابع بيننا و بينهم بالخيرات،يعنى در انجام خيرات بين ما و آنها پيروى و پيوند برقرار فرما»و اين خود نكته ظريفى دارد و آن اين است كه بندۀ موفّق به كار خير،در عين اينكه كار خير را از اين جهت كه كار خير است انجام مى‌دهد.كه شايد اخلاص در نيّت را بتوان به همين معنى گرفت،علاوه بر اين،بندۀ خدا در نظر داشته باشد كه كار خيرش ادامه راه بنيانگذاران خيرات و به تعبير ديگر ادامه راه انقلاب ايمانى مؤمنان باشد و سنت حسنه آنها را ادامه دهد.

بسيار فرق است بين كسى كه كار نيك انجام مى‌دهد فقط به داعيه خير،و بين كسى كه علاوه بر اين انگيزه،بنيانگذار خير نيز باشد و راه نيكان را ادامه دهد.مانند پيشوايان و رهبران جامعه،انبياء و اولياء و ياران آنها عمل مى‌كند كه با كوششهاى خستگى‌ناپذيرشان به جامعه و فرهنگ عمومى بينش صحيح دادند و آنها را در راه خيرات به حركت درآوردند.مولاى رومى:

سعى‌ها بسيار كردند انبياء تا كه گردان شد اين سنگ آسيا ٢

خوب است ما هم زحمت پيامبران را به ثمر رسانده و بناى آنها را به اتمام رسانيم،كه اين انگيزۀ اضافى هم قدردانى از نعمت بنيانگذاران خير است و هم ادامه دادن راه آنها.شايد اين نكته در سوره حشر منظور باشد كه خداوند مى‌فرمايد:

وَ الَّذِينَ جٰاؤُ مِنْ بَعْدِهِمْ يَقُولُونَ رَبَّنَا اغْفِرْ لَنٰا وَ لِإِخْوٰانِنَا الَّذِينَ سَبَقُونٰا بِالْإِيمٰانِ وَ لاٰ تَجْعَلْ فِي

[١].اصول كافى،ج ٢،باب العموم فى الدعاء،حديث ١.

[٢].مثنوى مولوى،دفتر دوم،به عبارت ديگر: «رنجها بسيار بردند انبياء تا كه در گردش فتاد اين آسيا» .