شرح و تفسیر دعای ابوحمزه ثمالی - ایزدی، عباس - الصفحة ٣٤٠ - چرا خداوند اهل تقوا است؟!

اينكه خداوند در قرآن و در دعاى امام سجاد عليه السّلام به«اهل تقوا»توصيف شده به يكى از دو معنى است.يكى معناى مفعولى است كه مشهور است و سيد على خان نيز در كتاب خود آن را مى‌گويد:«يعنى إنّك حقيق بأن يتّقى أى يخشى» [١]:(خدايا تو شايسته‌اى كه ترسيده شوى و مورد پروا قرار گيرى.)

و حديثى از امام صادق عليه السّلام در تفسير آِیه كريمه همين احتمال را تأييد مى‌كند.در تفسير برهان نقل مى‌كند كه امام ششم عليه السّلام فرمودند:خداوند مى‌فرمايد:«أنا أهل أن اتّقى،و لا يشرك بى عبدى شيئا و أنا أهل إن لم يشرك بى شيئا أن أدخله الجنّة»:(من شايسته‌ام كه از معصيت من پرهيز شود و بنده‌ام چيزى را شريك من قرار ندهد و شايسته‌ام اگر بنده‌ام چيزى را شريك من قرار نداد او را به بهشت وارد كنم.)

بنابراين وقتى گفته مى‌شود خداوند اهل تقواست يك احتمالش اين است كه يعنى شايسته است از خداوند ترسيده شود و از مخالفت با دستورات وى و شريك قرار دادن براى او پرهيز شود.

احتمال دوم اينكه مى‌گوييم:«خداوند اهل تقوى است»به معنى فاعلى باشد.

يعنى خداوند اهل تقوا و پروا از هر ظلم و كار قبيح است و از بدى پرهيز دارد و در واقع خداوند عالى‌ترين مقام تقوا را دارد و اجتناب از هر بدى و ناشايستگى را داراست كه مرتبه ضعيفى از اين تقوا دربندگان متّقى وجود دارد.

بنابراين،اينكه خداوند را اهل تقوا مى‌دانيم به يكى از دو معنى است:

١-خداوند شايستۀ اين است كه از معصيت و نافرمانى او دورى شود.(معنى مفعولى)

٢-خداوند مصون از ظلم و ستم و ارتكاب كار قبيح و منزّه از بدى است.(معنى فاعلى)

[١].رياض السالكين،شرح صحيفۀ سجاديه،سيد على خان حسينى،چاپ سنگى،ص ١٦٦.