شرح و تفسیر دعای ابوحمزه ثمالی - ایزدی، عباس - الصفحة ٤٦٦ - مذمّت درخواست و مسئلت از غير خدا
مذمّت درخواست و مسئلت از غير خدا
درخواست از غير خدا در روايات مذمت شده است و در قرآن كريم نيز مىفرمايد از فضل خدا درخواست كنيد: وَ سْئَلُوا اللّٰهَ مِنْ فَضْلِهِ إِنَّ اللّٰهَ كٰانَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيماً [١]:«از فضل و كرم خداوند مسئلت كنيد چرا كه او به هر چيزى آگاه است.»
حضرت على عليه السّلام در مذمت درخواست مىفرمايد:«السؤال يضعف لسان المتكلّم و يكسر قلب الشّجاع و يوقف الحرّ العزيز موقف العبد الذّليل و يذهب بهاء الوجه و يمحق الرّزق» [٢]:(درخواست از ديگران زبان گويا را ضعيف مىكند و قلب شجاع را مىشكند و انسان آزاده را و عزيز را در جايگاه عبد ذليل قرار مىدهد و آبرو و ارزش انسان را مىبرد و رزق را نابود مىسازد.)
درخواست از ديگران زبان را از گفتن حقايق نسبت به آنها ناتوان مىسازد و هميشه خود را مديون آنها مىداند و در دفاع از حق شجاعت و آزادمنشى را از دست مىدهد.ازاينروست كه سيد الشهداء عليه السّلام روز عاشورا فرمود مرگ در عزّت بهتر از زندگى در ذلت است و فرمود هيهات منا الذلة:ذلت و خوارى از من دور است.سعدى:
هركه بر خود درِ سؤال گشود تا بميرد،نيازمند بود
آز بگذار و پادشاهى كن گردن بىطمع،بلند بود [٣]امام على عليه السّلام:«لا تسئلوا إلاّ اللّه سبحانه،فإنّه إن أعطاكم أكرمكم و إن منعكم خار لكم» [٤]:
(درخواست نكنيد مگر از خدا،زيرا كه اگر به شما عطا فرمود شما را گرامى داشته و اگر منع فرمود به خير و صلاحتان است.)
از اين قبيل روايات استفاده مىشود تا ممكن است انسان در انجام كارهايش و
[١].نساء(٤)٣٢/.
[٢].ميزان الحكمة،ج ٤،حديث ٨٠٧٣.
[٣].گلستان سعدى،باب سوم،در فضيلت قناعت.
[٤].ميزان الحكمة،ج ٤،حديث ٨٠٨٣.