شرح و تفسیر دعای ابوحمزه ثمالی - ایزدی، عباس - الصفحة ١٥٦ - زيان چيست و زيانكار كيست؟

بروند و به جاى اينكه به كعبۀ مقصود بروند،در نتيجه از مقصد دورتر شوند.

ترسم نرسى به كعبه اى اعرابى كاين ره كه تو مى‌روى به تركستان است ولى به حكم خداوند با توجه به آيه ١١ سوره انشقاق يٰا أَيُّهَا الْإِنْسٰانُ إِنَّكَ كٰادِحٌ إِلىٰ رَبِّكَ كَدْحاً فَمُلاٰقِيهِ :«اى انسان تو با تلاش و رنج و زحمت به سوى پروردگارت مى‌روى و سرانجام او را ملاقات خواهى كرد.»

مقصد اصلى انسان سعادت مطلق و وصول به جوار رحمت حق و ملاقات او است.بنابراين،ضلالت واقعى و گمراهى مسلّم،گم كردن اين مقصد است كه رو به غير خدا كردن و عدل و همتا براى او قرار دادن است.چنانچه در سوره نساء فرمايد:

وَ مَنْ يُشْرِكْ بِاللّٰهِ فَقَدْ ضَلَّ ضَلاٰلاً بَعِيداً :«و آن‌كس كه به خدا شرك آورد حقا كه بسيار گمراه است.»

زيان چيست و زيانكار كيست؟

معنا و مفهوم زيان و ضرر از معانى و مفاهيم واضحه است و آن اين است كه انسان سرمايه و امكاناتى كه در اختيار دارد و با تلاش و زحمت بدست آورده،همه را يا بعضى از آن را از دست بدهد و غالبا از نظر عرف و عادت،چون تنها به مال و ثروت كه در تجارت يا كشت و صنعت به كار گرفته مى‌شود،سرمايه گفته مى‌شود، ازاين‌رو از نظر ساده،خسران و ضرر هم به اين گفته مى‌شود كه انسان مثلا بعد از گذشت يك سال همه يا بعضى از آن سرمايه را از دست بدهد. [١]

بلى،حقّ اين مطلب را بايد از قرآن شريف به دست آورد كه مى‌فرمايد:

[١].مؤلّف تفسير نوين مرحوم محمد تقى شريعتى،ذيل سورۀ و العصر از فخر رازى نقل مى‌كند معنى اين را كه انسان در خسران و ضرر است از يخ‌فروشى دانستم كه در تابستان صدا مى‌زد:خسر،خسر،زيان كرد،زيان كرد! يعنى اصل سرمايه آب شد.عمر و امكانات انسان نيز چنين است كه به تدريج آب مى‌شود و از بين مى‌رود.لذا معنى خسر و خسران از دست دادن اصل سرمايه است.