شرح و تفسیر دعای ابوحمزه ثمالی - ایزدی، عباس - الصفحة ٢٢٢ - شكر و سپاس عامل استجابت دعا و فزونى نعمت

اعتراف به تقصير،موثر در استجابت دعا

يكى از عوامل موثر در استجابت دعا اظهار عجز و ناتوانى و اعتراف به تقصير و گناه و توبه و پشيمانى است،تا اوّلا بنده متوجّه ضعف و احتياج خود باشد و ثانيا براى رفع نياز خود به درگاه باعظمت پروردگار بى‌نياز،استغاثه و تضرّع كند و مصرّانه از خداوند بخواهد او را ببخشد و نعمتش را بر او افزون كند و از تقصير و گناهش كه باعث غضب و سخط پروردگار مى‌شود بگذرد.

امام صادق عليه السّلام مى‌فرمايد:«و اللّه ما خرج عبد من الذّنب الاّ بالاقرار» [١]:(به خدا سوگند هيچ بنده‌اى از گناه خارج نشد مگر با اقرار و اعتراف به آن.)

حضرت على عليه السّلام در مناجات شعبانيه مى‌فرمايد:«جعلت الاقرار بالذّنب اليك وسيلتى» [٢]:(خدايا اقرار به گناه را وسيله خود براى توبه و تقرب به سويت قرار دادم.)

شكر و سپاس عامل استجابت دعا و فزونى نعمت

عامل دوم در استجابت دعا و استمرار نعمتهاى پروردگار،شكرگذارى و سپاس نسبت به نعمتهاى ارزانى شده و برشمردن الطاف و عنايات در پيشگاه پروردگار است كه در اين قسمت از دعاى ابو حمزه به آن پرداخته شده است.

حضرت ابراهيم عليه السّلام در مقام سپاس از احسان و نعمتهاى خداوند عرض مى‌كند:

فَإِنَّهُمْ عَدُوٌّ لِي إِلاّٰ رَبَّ الْعٰالَمِينَ* اَلَّذِي خَلَقَنِي فَهُوَ يَهْدِينِ* وَ الَّذِي هُوَ يُطْعِمُنِي وَ يَسْقِينِ* وَ إِذٰا مَرِضْتُ فَهُوَ يَشْفِينِ* وَ الَّذِي يُمِيتُنِي ثُمَّ يُحْيِينِ* وَ الَّذِي أَطْمَعُ أَنْ يَغْفِرَ لِي خَطِيئَتِي يَوْمَ الدِّينِ [٣]

(همه آن بتها دشمنان من هستند،مگر پروردگار عالميان،همان كسى كه مرا آفريد و پيوسته راهنمائيم مى‌كند و مرا غذا مى‌دهد و سپس زنده مى‌كند،كسى كه اميدوارم گناهم را در روز جزا ببخشد.)

[١].عدة الدّاعى،ابن فهد حلّى،ص ١٦٧.

[٢].مفاتيح الجنان/اعمال ماه شعبان

[٣].شعراء(٢٦)/آيات ٧٧ تا ٨٢.