شرح و تفسیر دعای ابوحمزه ثمالی - ایزدی، عباس - الصفحة ٢٤٢ - غرور

غرور

«و غرّنى سترك المرخى»

حضرت سجاد عليه السّلام در اين فراز از دعا مى‌فرمايد:«پردۀ آويختۀ تو مرا مغرور ساخت.»پرده خطاپوشى و ستاريّت خداوند،گاهى باعث سوء استفاده و غرور انسان مى‌شود.مرحوم نراقى در كتاب اخلاقى جامع السعادات درباره غرور مى‌فرمايد:

«الغرور سكون النّفس الى ما يوافق الهوى و يميل اليه الطّبع عن شبهة و خدعة من الشّيطان»:(غرور آرامش و اعتماد نفس است به امر موافق با هواى نفس و ميل طبع در اثر شبهه و اشتباه و فريب و نيرنگ شيطان.) [١]

در دعاى كميل مى‌خوانيم:«الهى و مولاي اجريت عليّ حكما اتّبعت فيه هوي نفسى و لم احترس فيه من تزيين عدوّى فغرّنى بما اهوى»:(اى خدا و مولاى من!جارى ساختى بر من حكمى را كه در آن از خواسته دلم پيروى كردم و از زينت دادن دشمنم،در اين پيروى از هوى،برحذر نبودم.پس مرا به آنچه خواست فريب داد.) [٢]

مغرور انسانى است كه كار زشت را با خاطرجمعى و بدون اضطراب و تشويش خاطر،انجام دهد و با خودفريبى و خودپسندى و خودبينى،با وجود آگاهى از قبح عمل،آن را مرتكب شود و به قول علامه طباطبائى قدّس سرّه:«غرور شيطان به اين‌گونه است كه خطا را به صورت درستى و باطل را به شكل حق،ظاهر مى‌كند.» [٣]

شيطان با فريب‌كارى و حيله و تزوير انسان را فريب مى‌دهد و او را وادار به انجام معصيت مى‌كند به طورى كه بدون هيچ‌گونه ترسى از عقوبت گناه به راحتى و گاهى با اعتماد به صفات رحيميّت و غفّاريّت خداوند،عمل خلاف را مرتكب مى‌شود. [٤]

[١].جامع السعادات مرحوم نراقى،ج ٣،بحث غرور.

[٢].دعاى كميل-مفاتيح الجنان.

[٣].الميزان،ج ١٣،سوره اسراء ذيل آيه ٦٥.

[٤].براى توضيح بيشتر مراجعه شود به اخلاق ايزدى،مقالۀ غرور چيست و مغرور كيست،اثر آيت اللّه ايزدى