شرح و تفسیر دعای ابوحمزه ثمالی - ایزدی، عباس - الصفحة ٣٦٠ - صبر جميل

صبر در قرآن و روايات

قرآن كريم در جاهاى مختلف از صبر و صابران ستايش كرده و به آنها وعدۀ بهشت و سعادت داده است.در سورۀ انفال مى‌فرمايد: وَ اصْبِرُوا إِنَّ اللّٰهَ مَعَ الصّٰابِرِينَ [١]:«شكيبايى پيشه كنيد كه به تحقيق خداوند با شكيبايان است.»

خداوند رحمت و فيضش شامل همۀ موجودات هست.اما نسبت به صابران معيّت و همراهى خاص دارد و عنايات ويژه‌اش شامل حال آنهاست.

از پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم سؤال شد:«ايمان چيست؟»فرمودند:«صبر» [٢]و در حديث ديگرى فرمودند:«الصّبر خير مركب،ما رزق اللّه عبدا خيرا له و لا أوسع من الصّبر» [٣]:

(صبر بهترين مركب است،خداوند براى بنده،بهتر و وسيع‌تر از صبر روزى نفرموده است.)

صبر جميل

صبر جميل آن‌گونه است كه در آن شكايت به غير خدا و جزع و بى‌تابى و كفران و ناسپاسى نباشد.

در قرآن كريم سه مورد از«صبر جميل»ياد شده است.در سورۀ معارج خطاب به پيامبر اعظم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم مى‌فرمايد: فَاصْبِرْ صَبْراً جَمِيلاً [٤]:پس صبرى نيكو پيشه كن.

و همچنين در سورۀ يوسف از قول حضرت يعقوب عليه السّلام در جواب فرزندانش كه ادعا كردند بنيامين دزدى كرده و توسط پادشاه مصر بازداشت شده است،فرمود:

بَلْ سَوَّلَتْ لَكُمْ أَنْفُسُكُمْ أَمْراً فَصَبْرٌ جَمِيلٌ عَسَى اللّٰهُ أَنْ يَأْتِيَنِي بِهِمْ جَمِيعاً إِنَّهُ هُوَ الْعَلِيمُ الْحَكِيمُ [٥]:

«بلكه هواى نفس شما،مسئله را چنين در نظرتان آراسته است،من صبر مى‌كنم،

[١].انفال(٨)٦٤/.

[٢].بحار الانوار،ج ٧٩،ص ١٣٧.

[٣].همان،ص ١٣٩.

[٤].معارج(٧٠)٥/.

[٥].يوسف(١٢)٨٣/.