شرح و تفسیر دعای ابوحمزه ثمالی - ایزدی، عباس - الصفحة ٣٦١ - صبر جميل

صبرى زيبا اميدوارم خداوند همۀ آنها(يوسف و بنيامين)را به من بازگرداند،به راستى خداوند دانا و حكيم است.»

جابر بن عبد اللّه انصارى مى‌گويد:به امام باقر عليه السّلام عرض كردم:خداوند شما را رحمت كند،«ما الصّبر الجميل؟قال:ذلك صبر ليس فيه شكوى إلى النّاس» [١]؛صبر جميل چيست؟فرمودند:«آن صبرى است كه در آن شكايت به مردم نباشد.»

مرحوم محمد باقر مجلسى مى‌فرمايد:هرچند ظاهر«الى الناس»به نحو عموم است يعنى صبر جميل آن است كه انسان از مصيبت و گرفتارى خود پيش هيچ‌كس چه مؤمن و چه كافر،شكايت نكند،اما چه‌بسا مى‌شود گفت اين شكايت ممنوع، اختصاص به كافر دارد.زيرا امير المؤمنين عليه السّلام در روايتى مى‌فرمايند:«هركس به مؤمنى حاجت خود را شكايت كند گويا پيش خدا شكايت برده است و كسى كه به كافرى از گرفتارى و حاجت خود شكايت كند،گويا از خداوند شكايت كرده است.» [٢]

درهرصورت صبر جميل و زيبا آن است كه با تحمل رنج و زحمت و مصيبت، انسان،گرفتارى خود را با هركسى در ميان نگذارد و از آن شكايت نكند كه در حقيقت شكايت و گله از خداوند و گاهى كفر است كه مثلا بگويد چرا چنين مشكلى را براى من پيش آورده است،اما مؤمن اگر پذيراى مصيبت و گرفتارى بود و زبان به شكوه و اعتراض نگشود،اين نشانۀ ايمان به خدا و صبر جميل است.

همانطورى كه حضرت يعقوب در فراق فرزند عزيزش حضرت يوسف فرمود: إِنَّمٰا أَشْكُوا بَثِّي وَ حُزْنِي إِلَى اللّٰهِ وَ أَعْلَمُ مِنَ اللّٰهِ مٰا لاٰ تَعْلَمُونَ [٣]:«من شكايت غم و اندوهم را فقط پيش خدا مى‌برم و از(عنايت)خدا چيزى مى‌دانم كه شما نمى‌دانيد.»

وقتى پسران حضرت يعقوب پيراهن خون‌آلود يوسف را پيش پدر آوردند و ادعا كردند گرگ يوسف را دريده است،حضرت يعقوب عليه السّلام فرمود: بَلْ سَوَّلَتْ لَكُمْ أَنْفُسُكُمْ

[١].بحار الانوار،ج ٦٨،ص ٨٣؛اصول كافى،ج ٢،باب صبر،ج ٢٣.

[٢].بحار الانوار،ج ٦٨،ص ٨٣.

[٣].يوسف(١٢)٨٦/.