شرح و تفسیر دعای ابوحمزه ثمالی - ایزدی، عباس - الصفحة ٤٠٥ - مظالم عباد و حقوق آنها
و دادوستدها كم و زياد كرده و در اثر مرور زمان صاحبان آنها را فراموش كرده است و شناخت آنان براى او ميسّر نيست،بايد عوض آنها را از طرف صاحبان آنها با اجازۀ حاكم شرع صدقه بدهد و بنا بر احتياط در هر دو صورت اگر مقدار آن را نمىداند به قدرى صدقه دهد كه مطمئن شود برىء الذّمه شده است و به اين كار در اصطلاح«ردّ مظالم»گفته مىشود.» [١]
حضرت سجاد عليه السّلام در اين قسمت از دعا تقاضاى اداء دين و برائت ذمه و رد مظالم را از خداوند دارد و درخواست مىكند مظالم عباد و حقوقى كه احيانا از ديگران در نزد حضرت مىباشد ادا گردند اعم از حق مالى يا آبرويى از قبيل غيبت و تهمت و...
حضرت امام زين العابدين عليه السّلام در دعاى روز دوشنبه به خداوند عرض مىكند:«و أسئلك فى مظالم عبادك عندى فأيّما عبد من عبيدك أو أمة من إمائك كانت له قبلى مظلمة ظلمتها إيّاه فى نفسه او فى عرضه أو فى ماله أو فى أهله و ولده أو غيبة أغيبته بها أو تحامل عليه بميل أو هوى أو أنفة أو حميّة أو رياء أو عصبيّة غائبا كان أو شاهدا أو حيّا كان أو ميّتا فقصرت يدى و ضاق و سعى عن ردّها إليه و التّحلّل منه،فأسئلك يا من يملك الحاجات و هى مستجيبة لمشيّته و مسرعة إلى إرادته أن تصلّى على محمّد و آل محمّد و أن ترضيه عنى بما شئت و تهب لى من عندك رحمة إنّه لا تنقصك المغفرة و لا تضرّك الموهبة يا أرحم الرّاحمين» [٢]:«و از تو مىخواهم اداى ستمهاى بندگان خود را كه در نزد من است پس هر بندهاى از بندگانت يا كنيزى از كنيزانت كه حقّى در عهدۀ من دارد و ظلمى به جان،آبرو،مال، اهل و فرزند او روا داشتهام و يا غيبتى از او كردهام و يا بارى بر او نهادم از روى ميل و هواى نفس و يا از سر بزرگى و غيرت بىجا و يا خودنمايى و تعصّب،غايب باشد يا حاضر زنده باشد يا مرده پس دستم كوتاه شده و قدرتم تنگ شده از برگرداندن اين حقوق و حلاليت طلبيدن از صاحبان آنها،پس از تو درخواست مىكنم اى خدايى
[١].رساله توضيح المسائل آيت اللّه منتظرى،مسئله ٢٩١٣،تحت عنوان لقطه.
[٢].مفاتيح الجنان،دعاى روز دوشنبه.