شرح و تفسیر دعای ابوحمزه ثمالی - ایزدی، عباس - الصفحة ١٣٦ - ٢ نظام حاكم بر جهان

در اين قسمت از دعا چند مطلب مورد توجه است:

[١].قدرت تامّۀ خداوند

قدرت تامه خداوند به هر چيز و هرچه مشيّتش تعلق بگيرد،نقص و نارسائى ندارد كه: إِنَّ اللّٰهَ يَفْعَلُ مٰا يَشٰاءُ ١و يَحْكُمُ مٰا يُرِيدُ [٢]خداوند هر كارى را كه خواست انجام مى‌دهد و هر حكمى را كه خواست اجرا مى‌كند(در نتيجه بر امر خود مسلّط است كه: وَ اللّٰهُ غٰالِبٌ عَلىٰ أَمْرِهِ [٣]:«خداوند بر كارش غلبه دارد.»روى اين اصل اگر خداوند كسى را(به مقتضاى عدالتش)خواست عذاب كند به هر عذابى و به هر گونه مى‌تواند عذاب كند و اگر(به رحمتش)كسى را خواست رحمت كند هرگونه كه بخواهد رحمت مى‌كند و عذاب و رحمت او هر دو ناشى از عدالت و حكمت است نه اينكه بى‌حساب و براساس جبر و بى‌عدالتى باشد بلكه حكم و كار او طبق مصلحت و عين عدالت است.

٢.نظام حاكم بر جهان

از آنجائى كه سراسر جهان هستى و نظام حاكم بر آن،از قدرت بى‌نهايت و علم بى‌پايان و حكمت و عدالت خداوندى نشأت گرفته است،هيچ‌گونه عيب و نقطه ضعفى كه سؤال‌برانگيز و جاى ايراد باشد،در كار خداوند نيست و اگر نقصى و ضعفى به نظر آيد از ديدگاه تنگ ما است.

در اينجا به دو نكته مهم بايد توجه داشت:

١-روى اين اصل كه جهان خلقت از ذات بى‌عيب و از علم و قدرت بى‌نهايت بر اساس مصلحت و حكمت حق سر زده است،تامّ و تمام است و كاملتر و بهتر از اين

[١].حج(١٨)٢٢/.

[٢].مائده(٥)١/.

[٣].يوسف(١٢)٢١/.