شرح و تفسیر دعای ابوحمزه ثمالی - ایزدی، عباس - الصفحة ٢٣٦ - آزار يوسف عليه السّلام و تسويل نفس

مى‌فرمايد شيطان به هر چيز حرص و طمع داشت،زمينه را با تزيين و تزوير فراهم مى‌سازد و زشت را در چهره زيبا جلوه مى‌دهد تا انسان ضعيف الايمان را به دام گناه بيندازد.قرآن در مورد تزيين شيطان مى‌فرمايد: زَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطٰانُ أَعْمٰالَهُمْ [١]:«شيطان اعمال(بدشان)را بر ايشان زينت داد» لَأُزَيِّنَنَّ لَهُمْ فِي الْأَرْضِ [٢]:(هرآينه اعمال بد بندگان را روى زمين بر ايشان زينت مى‌دهم.»

ازاين‌رو امام سجاد عليه السّلام در اين فراز از دعا مى‌فرمايد«بل سوّلت لى نفسى و غلبنى هواى»:(من منكر خدا و فرمانش و عذاب و وعده‌اش نيستم،بلكه نفس فريبكارم با تزيين و تسويلش مرا به اينجاها كشانيد و هواى نفس بر من غالب شد.)

مورد سوم از موارد تسويل نفس سركش،عمل قابيل نسبت به برادرش هابيل است كه نفس قابيل،او را براى كشتن برادرش مطيع و تسليم خود قرار داد و اين عمل را در نزد وى چنان جلوه داد و كشتن برادر را برايش تزيين داد كه باعث شد در پاسخ به حسادت خود،برادرش را از بين ببرد،قرآن دراين‌باره مى‌فرمايد: فَطَوَّعَتْ لَهُ نَفْسُهُ قَتْلَ أَخِيهِ فَقَتَلَهُ [٣]:«نفس(امّاره به سوء)قابيل را براى كشتن برادرش مطيع خود قرار داد،پس او را كشت.»

اين نمونه سوّمى است كه قرآن درباره تسويل و تزيين و فريب نفس امّاره ذكر مى‌كند و هشدار مى‌دهد كه انسانها تسليم نفس سركش خود نشوند و با هواى نفس مبارزه كنند و گرفتار فريب نفس نگردند.

[١].انفال(٨)٤٨/.

[٢].حجر(١٥)٣٩/.

[٣].مائده(٥)٣٠/.