فرهنگ فرق اسلامی - مشکور، محمد جواد؛ مدیرشانه چی، کاظم - الصفحة ٤٧٦ - عقايد يزيديه
شيخ فخر الدين است كه نمايندۀ سلطۀ روحى است و او را «بابا شيخ» مىنامند.
از امورى كه بر يزيديان واجب است كتمان عقايد و اسرار خود مىباشد كه آن عقايد را از بيگانگان پنهان و مخفى نگاه مىدارند.
يزيديه دو نوع روزه دارند: روزۀ عمومى و روزۀ خصوصى.
در روزهاى سه شنبه و چهار شنبه و پنجشنبه اوّل از ماه كانون يعنى در كوتاهترين روزهاى سال سه روز متوالى از خوردن و آشاميدن و دخانيات خوددارى مىكنند. امّا روزۀ مخصوص عبارت از روزۀ هشتاد روزه است و مردم دين دار نيمى را در بيستم كانون اوّل و نيم ديگر را در بيستم تموز مىگيرند و در اين مدت رؤساى روحانى به مقبرۀ شيخ عدى مىروند و در آنجا سه روز روزه مىگيرند.
در امر نماز هر يزيدى متدين هنگام طلوع و غروب بطرف مشرق و مغرب توجه نموده و زمين را مانند زرتشتيان مىبوسند و با زبان خود كه آميختهاى از عربى و كردى و فارسى است دعا مىخوانند.
«يزيديان» براى خود كعبهاى دارند كه به زيارتش مىروند و در مواقع مخصوص سال در آن جشن مىگيرند و كعبۀ ايشان مرقد شيخ عدى است.
«يزيديه» معتقد به تناسخند و به نسخ و مسخ و رسخ و فسخ قايلند.
چيزهايى كه بر آنها حرام است از اين قرار مىباشد: كاهو، كلم، لوبيا، و سبزيهايى كه با كود انسانى تغذيه شده باشد بخصوص از كاهو نفرت بسيار دارند. گوشت خوك و ماهى و آهو را نيز حرام مىدانند.
براى شيوخ ايشان خوردن گوشت خروس هم حرام است زيرا ملك طاووس را گاهى به شكل خروس تجسم مىكنند.
مبدأ سال يزيديه اوّل ماه نيسان شرقى و چهارده نيسان غربى كه روز چهارشنبه اوّل ماه ايار است كه عيد مىباشد و اگر اتفاقا اوّل نيسان روز پنجشنبه باشد عيد آنان روز چهارشنبه هفتم ماه خواهد بود.
يزيديه عيدى به نام چارچار در تابستان دارند كه بعضى آنها را عيد شيخ عدى و بعضى عيد كبير مىنامند و مدت آن پنج روز است.
و عوام يزيديان معتقدند كه: حكم روزه كه در قرآن آمده حكمى است كه مسلمانان معنى آن را نفهميدند و قرآن به زبان كردى گفته سه روز و مسلمانان سى روز فهميدهاند [١].
اليزيديه و منشأ نحلتهم، احمد تيمور پاشا.
[١] -بايد دانست در قرآن نامى از سى روز يا سه روز براى روزه نيست، آيه مربوطه به روزه اين است: «شَهْرُ رَمَضٰانَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ فَمَنْ شَهِدَ مِنْكُمُ الشَّهْرَ فَلْيَصُمْهُ. . .» كه روزه را در ماه رمضان مقرر فرموده است.