فرهنگ فرق اسلامی - مشکور، محمد جواد؛ مدیرشانه چی، کاظم - الصفحة ٦٦ - افطسيه
كه، فطحى قايل به امامت دوازده امام است، و عبد اللّه افطح را بين امام صادق (ع) ، و برادر او امام موسى كاظم (ع) مىآوردند، و فطحى نمىميرد مگر اين كه عارف به امام زمان خويش باشد، در حالى كه ديگر فرق شيعه جاهل به امام زمانشان بودند. ديگر اين كه ساير مذاهب فاسد، كه به دوازده امام اعتقاد نداشتند چون فطحيه نبودند، زيرا عبد اللّه بيشتر از هفتاد روز امامت نكرد، و پس از مرگ او كسانى كه به مذهب او بودند، قائل به امامت امام موسى كاظم (ع) گشتند.
فطحيۀ خالص-فرقهاى از افطحيه بودند كه امامت دو برادر را چنان كه اكبر آنها پسرى نداشته باشد جايز مىشمردند، و بهمين نظر بعد از امام يازدهم (ع) ، جعفر بن على ملقّب به «جعفر كذّاب» برادر آن حضرت را امام مىپنداشتند.
غلاة فطحيه گويند كه: عبد اللّه را از كنيزى پسرى به نام محمد بود، كه او را به يمن فرستاد و او در آنجا بزرگ شده به خراسان آمد، و او امام بعد از پدرش مىباشد و امام قائم منتظر است.
گويند: عبد اللّه بن جعفر افطح متمايل به مذهب حشويه و مرجئه بود، و چون بمرد از او فرزندى نماند، و قبر او در شهر بسطام، كنار قبر على بن عيسى بن آدم معروف به بايزيد بسطامى است.
بحار الانوار، علاّمه مجلسى، ج ٩، ص ١٧٥.
تنقيح المقال (يا رجال مامقانى) ، ج ١، ص ١٩٤.
٢-الحور العين، ص ١٦٣.
فرق الشيعة نوبختى، ص ٧٧.
مجالس شيخ مفيد، ج ٢، ص ١٠٤.
مقباس الهدايه، مامقانى، ص ٨٣.
المقالات و الفرق، ص ٨٧ و ٢٢٤ و ٢٢٥.
افطسيه
پيروان حسين بن حسن ملقّب به افطس بودند، كه از سادات علوى به شمار مىرفت، و نخست از داعيان محمد بن ابراهيم بن اسماعيل بن ابراهيم بن حسن مثنّى ملقب به «ابن طباطبا» از ائمۀ زيديّه بود. پس از مرگ او مردم را دعوت بخود كرد، و در مدينه در سال ٢٠٠ هجرى خروج نمود و به ابو السّرايا پيوست.
افطس بمعنى كسى است كه بينى پهن داشته باشد، و استخوان بينىاش فرو رفته باشد. سپس به مكّه رفت و جامه كعبه را برداشت، جامه ابريشمينى را كه ابو السرايا براى او از كوفه فرستاده بود بر خانه بپوشانيد، و عباسيان را تعقيب كرده اموالشان را مصادره نمود، و چون ابو السرايا كشته شد، به محمّد بن جعفر بن على بن الحسين پيوست. -ابو السرائيه.
كامل ابن اثير، ج ٦، ص ٣١١.
تاريخ طبرى، حوادث سال ٢٠٠ و ٢٠١ ه.
مقالات الاسلاميين، ج ١، ص ١٥٠.