فرهنگ فرق اسلامی - مشکور، محمد جواد؛ مدیرشانه چی، کاظم - الصفحة ٤٤٤ - نصيريه
«اسحاقيه» كه هر دو فرقه به الوهيت على (ع) معتقد بودند يك نوع امتياز قايل شده و گفته: نصيريه تمايل بيشترى به قرار دادن جزء الهى در على (ع) دارند و حال آن كه «اسحاقيه» مايلند كه على را در نبوت با پيغمبر شريك بدانند.
«نصيريه» سبب وجه تسميه خود را نسبت آن قوم به غلام حضرت على (ع) (نصير) مىدانند. از اعياد مهم نصيريه مىتوان اين عيدها را نام برد:
١-عيد غدير در هجدهم ذى الحجّه.
٢-عيد فطر.
٣-عيد قربان يا اضحى.
٤-عيد فراش يعنى شبى كه پيغمبر (ص) از مكّه به مدينه هجرت كرد و على (ع) در فراش او خفت.
٥-عيد غدير دوم كه آن را يوم الكساء گويند كه حديث مذكور در آن روز نازل شد و پنج تن يعنى محمد (ص) و على (ع) و فاطمه (س) و حسن (ع) و حسين (ع) در زير كساء قرار گرفتند.
٦-عيد ايرانى نوروز و مهرگان.
كتاب كوچكى به عنوان كتاب «التعليم الديانة النصريه» كه مخطوط است و در كتابخانه ملّى پاريس تحت عنوان شمارۀ ٦١٨٢ مضبوط مىباشد در عقايد آن فرقه تأليف يافته است و در آن صد و يك سؤال و جواب مطرح شده است، چنان كه مىپرسد كيست كه ما را آفريده؟ على (ع) بن أبي طالب.
از كجا بدانيم كه على (ع) خداوند است؟ از آنجايى كه خود بر سر منبر گفت:
انا سر الاسرار انا شجرة الانوار انا دليل السماوات، الخ كيست كه ما را به شناختن پروردگارمان خوانده است؟
او محمد (ص) كه در خطبه فرمود: «على ربى و ربكم» .
سپس گويند كه: محمد (ص) حجاب على (ع) است يعنى على (ع) خداوند است و در محمد (ص) پنهان شده است.
«نصيريه» در كتاب «المجموع» ، على (ع) را به نام احد و صمد و لم يلد و لم يولد و قديم لم يزل توصيف كردهاند و شهادت مذهب ايشان چنين است:
اشهد ان لا اله الاّ على بن أبي طالب و على هو الذي خلق محمدا و سمّاه الاسم و محمد هو حجاب على و مسكنه و محمد خلق سلمان الفارسى من نور نوره و جعله الباب و المكلف بنشر دعوته و محمد خلق الايتام الخمسه.
يتيمان پنجگانه عبارت بودند از: مقداد و ابو ذر غفارى و عبد اللّه بن رواحه و عثمان بن مظعون و قنبر بن كدانّ دوسى.
نصيريه به چهار طايفه تقسيم مىشوند:
١-حيدريه منسوب به حيدر كه لقب حضرت على (ع) است.
٢-شماليه كه گويند على (ع)