فرهنگ فرق اسلامی - مشکور، محمد جواد؛ مدیرشانه چی، کاظم - الصفحة ٤٤٠ - نجرانيه
آتشى جز آتش دوزخ عذاب كرده به بهشت اندر آرد.
ديگر از بدعتهاى وى آن بود كه: حدّ مىخوارى را از دين برداشت.
ديگر آن كه مىگفت: اگر كسى به چشم بد به ديگرى بنگرد و دروغ كوچكى گويد و بدان كار پا فشارد مشرك است امّا اگر زنا و دزدى كند و مىنوشد و بدان كار اصرار ورزد از مسلمانان باشد.
بارى پس از اين بدعتها بيشتر يارانش او را بر آن داشتند كه مسجد رفته و از بدعتهاى خود توبه كند و او پذيرفت.
عدّهاى از پيروانش گفتند كه: چرا توبه كردى؟ تو امامى و مىتوانستى در كار خود اجتهاد كرده باشى اكنون از توبهات بازگرد و آنان كه تو را توبه دادند، توبه ده.
نجده از بيم جان سخن آنان را پذيرفت، پس از اين كار، يارانش از او بازگشتند و وى را از امامت برداشتند و گفتند: تو خلع شدهاى براى ما امامى برگزين وى ابو فديك را برگزيد و چون ابو فديك بر يمامه دست يافت ترسيد كه اگر ياران نجده از جنگ بازگردند فراهم آمده او را دوباره امام سازند.
از اين جهت نجده را بكشت و چون وى كشته شد فرقۀ نجدات بسه دسته شدند: گروهى به ابو فديك پيوستند و دستهاى او را در كارهايش معذور دانستند و عدهاى ديگر از يمامه به بصره رفتند و در كار وى درنگ كردند و گفتند ما چه دانيم كه بدعتهاى نجده راست است يا دروغ.
مقريزى نام او را نجدة بن عويمر و يا عامر حنفى و ابن حزم او را نجده بن عويم و در «تاريخ طبرى» نجدة الحرورى و در «اغانى» نجدة بن عامر حنفى الشارى آمده است-حروريه.
الفرق بين الفرق، ص ٥٢-٥٤.
ملل و نحل شهرستانى، ص ١١٠-١١٢.
الفصل ابن حزم، ج ٢، ص ١٩٠.
الخطط مقريزى، ج ٢، ص ٣٥٤.
تاريخ طبرى، ج ٢، ص ٤٠١-٤٠٢.
اخبار الطوال، ص ٣١٣.
الاغانى، ج ١٢، ص ٢٥-٢٧.
الكامل، مبرد، ج ٢، ص ١٢٩.
البدء و التاريخ، ج ٥، ص ١٣٨.
التنبيه و الرد، ص ٥٥.
الحور العين، ص ١٧٠.
نجرانيه
از فرق «خوارج» بودند و دربارۀ زنى به نام ام نجران اختلاف كردند.
آن زن مهاجرت كرد و با مردى در بصره ازدواج كرد و پس از آن با مردى از همكيشان خود پنهانى زناشويى نمود.
بعضى از خوارج كار او را نادرست دانستند و برخى وى را تائيد كردند.
و آن دو گروه يكديگر را تكفير كردند.