فرهنگ فرق اسلامی - مشکور، محمد جواد؛ مدیرشانه چی، کاظم - الصفحة ٣٧٠ - كياليه
نيست زيرا زمين مسجد است چنان كه در حديث نبوى آمده است: جعلت لى الارض مسجدا و طهورا.
يعنى زمين براى من مسجد و طهور [١]قرار داده شده است.
بنابراين چون به قضاى حاجت نيازمند باشند بايد در كوزهها و نهرها بول و غايط كنند از اين جهت آنان را كوزيه گفتند.
اين طايفه را اگر كسى جامهشان و جايى از بدنشان را مس كند غسل را بر موضع مس واجب دانند.
آنان كيسههايى بر آلت خود بندند تا مانعى بين ذكر ايشان و جامه باشد و با شلوار هيچگاه نماز نگزارند.
مطهر بن طاهر المقدسى در كتاب «البدء و التاريخ» اين فرقه را از خوارج به شمار آورده است.
الفرق المفترقه، ص ١٨.
البدء و التاريخ، ج ٥، ص ١٣٤.
كوكبيه
پيروان حسين كوكبى بودند كه در قزوين خروج كرد.
وى پسر احمد بن محمد بن اسماعيل بن ارقط بن عبد اللّه بن على بن الحسين و مادرش دختر جعفر بن اسماعيل بن جعفر بن محمد بن على بن الحسين بود.
او از ائمه زيديه بود و در ايام المهتدى خليفه عباسى خروج كرد و سردار ترك خليفه به نام موسى بن بغا به مقابلۀ او شتافت و وى را در سال ٢٥٣ هجرى در نزديكى همدان شكست داد و سرانجام او را حسن بن زيد بكشت و قصه چنان بود كه حسن بن زيد شنيد كه او با عبيد اللّه بن حسن بن جعفر بن عبيد اللّه بن حسين بن على بن الحسين براى مخالفت با وى همداستان شدهاند، از اين رو هر دو را طلبيد و با آن دو درشتى كرد، آن دو نفر به وى سخت پاسخ دادند.
حسن بن زيد دستور داد تا شكم آن دو را لگدكوب كردند آنگاه به گودال آبى فكندند تا غرق شده و بمردند.
سپس آن را از آب بيرون آورده به سردابى انداختند و آن جسدها همچنان در آن سرداب بود تا وقتى كه صفّار بدان شهر وارد شد و آن جسدها را بيرون آورده دفن كرد.
مقاتل الطالبيين، ص ٢٢٦-٢٢٧.
مقالات الاسلاميين، ص ٢٢٦-٢٢٧.
كياليه
از غلات شيعه و پيروان احمد بن كيّال
[١] -طهور صيغه مبالغه است كه فقها به آنچه خود پاك است و پاك كنندۀ ديگر اشياء است تفسير نمودهاند و گفتهاند طهور عبارت از آب و خاك است كه علاوه برطرف ساختن نجاست از بدن و ته كفش در وضوء و غسل و تيمم استعمال مىشود و موجب زوال حدث اكبر و اصغر است.