فرهنگ فرق اسلامی - مشکور، محمد جواد؛ مدیرشانه چی، کاظم - الصفحة ٣٥٣ - فطحيه خلّص
نامى كه از پيشوايان ايشان و اهل كوفه بوده «فطحيه» ناميده شدند.
بارى بيشتر بزرگان شيعه و فقيهان ايشان به اين مذهب گرويدند و در امامت وى شك نكردند و گفتند: پسر او نيز پس از وى امام است ولى چون عبد اللّه بمرد و او را پسرى نيافتند همگى «فطحيه» جز اندكى از گفتار به امامت وى بازگشتند و به حضرت موسى بن جعفر (ع) بگرائيدند.
گويند: زندگانى عبد اللّه پس از پدرش هفتاد روز يا بيشتر بود زرارة بن اعين از بزرگان شيعه معتقد به گفتار ايشان بود و از آن مذهب بازنگشت. [١]
مقالات الاسلاميين، ص ١٦٤-١٦٥.
رجال كشى، ص ١٢٦.
مجالس، مفيد، ج ٢، ص ١٠٤.
فرق الشيعة نوبختى، ص ٧٧.
تنقيح المقال مامقانى، ج ٤ ص ٧٤.
بحار الانوار، علاّمه مجلسى، ج ٩، ص ١٧٥.
فطحيه خلّص
فرقهاى از «فطحيه» بودند كه امامت
دو برادر را در صورتى كه برادر بزرگتر پسرى نداشته باشد جايز مىدانستند و بعد از امام يازدهم جعفر بن على معروف به كذّاب را امام مىشمردند. از فقيهان ايشان عبد اللّه بن بكير بن اعين بود و چنان پنداشتند كه حسن بن على عسكرى (ع) پس از پدرش امام بود و درگذشت و بعد از وى جعفر بن على معروف به كذّاب به امامت نشست.
آنان مىگفتند: روايتى را كه از امام صادق (ع) آوردند كه پس از حسن و حسين ديگر امامت در دو برادر روا نيست درست است و اين در جايى است كه امام در گذشته را فرزندى باشد و به ناچار امامت از پشت وى بيرون نرود و به برادرش نرسد ولى اگر امامى درگذرد و از او پسرى بازنماند ناگزير امامت به برادرش خواهد رسيد و اين معنى حديث در نزد ايشان است همچنين گفتند: حديثى كه روايت شده: انّ الامام لا يغسله الاّ الامام يعنى مردۀ امام را به جز امام نشويد درست است و جز اين روا نيست، چون جعفر بن محمد (ع) در گذشت او را پسرش موسى بن جعفر به فرمان عبد اللّه افطح بشست چه وى پس از عبد اللّه امام بود اگر چه مىتوانست او را نشويد چون وى در پيش عبد اللّه افطح امام صامت و خاموش بود و عبد اللّه امام ناطق و گويا.
فرق الشيعة، نوبختى، ص ١١٢.
المقالات و الفرق، ص ١١٥-١١٦.
[١] -زراره را شيخ طوسى در فهرست بسيار مدح فرموده و همين سال نجاشى و به تبع آنان علامه و ابن داود و ديگران دركشى نيز اخبار كثيرى در مدح وى آمده به قول ابن داود حال زراره واضحتر از آنست كه نياز به بيان و ايضاح داشته باشد آرى دركشى اخبارى در ذم وى آمده است كه علماى رجال شيعه به توجيه آن پرداختهاند و به هر حال هيچ يك از رجاليون شيعه اشارهاى به اين كه فطحى مذهب بوده ننمودهاند.