فرهنگ فرق اسلامی - مشکور، محمد جواد؛ مدیرشانه چی، کاظم - الصفحة ٢٣٣ - فرق منسوب به سلمان
رومى الاصل بوده و در مكّه به شغل آهنگرى اشتغال داشته و رسول خدا (ص) گاهى به دكان او مىرفته است.
بعضى از سادهلوحان عرب گمان مىكردند كه حضرت محمد (ص) اخبارى را كه در قرآن آمده از او ياد مىگيرد.
به قول ايوانف در كتاب «اسماعيليات» برخى از اسماعيليه به همين اشتباه دچار شده و گفتند كه: سلمان قرآن را به محمد (ص) سپرده است و فرشته جبرائيل فقط عنوانى است براى رسالت خدايى سلمان.
امّا بنا بر اعتقاد اماميه معتدل، سلمان نخستين كس از سه حوارى پيغمبر (ص) است كه با مقداد و ابو ذر، محرم سرّ و مشاور خاص او بوده است.
او پس از فوت پيغمبر (ص) نيز نزد جانشين قانونيش على (ع) همين مقام را داشت و پيغمبر (ص) در نهان او را به پنج تن ديگر از صحابه سوگند داده است تا دوستى خود را با على (ع) اظهار كند.
بعضى از فرق سلمانيه بنا بر اختصار خود را «سينيه» مىناميدند و مىگفتند: سلمان يعنى سين بالاتر از امام است و حتى تا مرتبه الوهيت بالا مىرود و نيز سلمان را در تثليث محمد (ص) و على (ع) و سلمان داخل مىكردند. از على (ع) تعبير به عين و از محمد (ص) تعبير به «م» مىنمودند، گاهى خود را «سينيه» و «عينيه» و «ميميه» مىخواندند كه هر سه آنها تجلى خداوند بزرگ بود.
سبعيه و كيسانيه از «عينيه» و ابو الخطاب و پيروان او از «سينيه» و مغيرة بن سعيد و پيروانش از «ميميه» بودند.
ابو حاتم رازى مىنويسد كه: سلمانيه كسانى بودند كه قايل به نبوت سلمان فارسىاند و گروهى به خدايى او اعتقاد دارند و آيه: «وَ سْئَلْ مَنْ أَرْسَلْنٰا مِنْ قَبْلِكَ مِنْ رُسُلِنٰا. . .» زخرف/٤٥. يعنى: اى پيامبر (ص) از كسى كه پيش از تو فرستاديم-كه منظور ايشان همان سلمان است-سؤال كن، را در حق سلمان مىدانند.
بنا به قول كشّى، بشّار شعيرى، سلمان را در زمرۀ پنج تن آورده است و عدد آنان را به شش تن رسانيده كه عبارتند از: محمد (ص) و على (ع) و فاطمه (س) و حسن (ع) و حسين (ع) و سلمان.
جابر ازدى نامى كه در بين سالهاى ٢٩٠-٣٣٠ مىزيسته است، در كتابى به نام «الماجد» (نسخه خطى) آورده است: ماجد كسى است كه بخود و كوشش خود در علم به مرتبه ناطقين رسيد و ناطق گرديد و مستعد دريافت الهامات صامت عين (على ع) شد و منزلتش نسبت به صامت همانند منزلتى است كه «عينيه» يعنى پيروان على به «سينيه» مىدهند نسبت به ميم يعنى محمد (ص) و منزلتى كه