ابو يعلى بن الفراء (درگذشته در ٤٥٨ ه‌) در كتاب «الغنيه» منسوب به جيلانى چنين آمده است: خداوند پيوسته آفريدگار بوده و افعال او «قديم» است و در همه جا حاضر و ناظر است و بخصوص در زبان هر قارى قرآن تجلى مى‌فرمايد.

مشيت خداوند غير حادث است ولى ارادۀ او «حادث» به آن مشيت است. از بندگان معصيت و گناه سر مى‌زند بدون آن كه خداوند آنها را اراده كرده باشد.

ابليس در آغاز كار، كافر شد و سرانجام به اطاعت خداوند در آمد.

خداوند در روز قيامت به صورت آدمى ديده مى‌شود و در ميان خلق تجلى مى‌فرمايد.

عمل به شرع با كوششهايى از روى اراده انجام مى‌گيرد.

صبر از لذات بهتر است تا تمتع و بهره‌مند شدن از آنها.

انبياء برتر از اوليا هستند.

حكمت از ايمان است.

آنان مانند صوفيه معتقد به اتحاد روح بنده با خدا هستند و آن شعور مؤمن به ذات خويش است كه از فيوضات الهى در ظرف ذات او به اندازه‌اى كه خداوند به وى فيض مى‌بخشد حاصل مى‌گردد.

سالميه معتقد به بقاى روح و فترت بين موت و بعث بودند.

در كتاب «الغنيه» آمده است كه: سالميه مى‌گويند: خداوند در هر مكان حاضر است و فرق بين عرش و غير آن نيست.

گويند: خداوند دربارۀ بندگان ارادۀ طاعت كند نه معصيت.

ابليس بار دوم به آدم سجده كرد ولى هرگز به بهشت اندر نيامد.

خداوند در روز قيامت به صورت آدمى محمدى بر انس و جن و ملائكه و حيوانات ظاهر مى‌شود، و كافران هم خداوند را مى‌بينند، و خدا از ايشان بازخواست مى‌نمايد.

ابو نصر سراج طوسى (در گذشته در ٣٧٠ ه‌) در كتاب خود «اللمع» آورده كه از احمد بن سالم از معنى اين حديث پيغمبر (ص) پرسيدند كه فرمود: «اطيب ما اكل الرجل من كسب يده» ، يعنى: آنچه را كه مرد از كسب دستش بخورد، گواراترين چيز است.

احمد بن سالم گفت: كسب سنت رسول اللّه (ص) و توكل حال او بوده است و از اين جهت كسب را براى امت خود سنت قرار داده و از توكل ايشان چيزى نفرموده زيرا آگاه به ضعف ارادۀ آنان بوده است.

در كتاب «الغنيه» آمده كه سالميه مى‌گفتند: خداوند را رازى است كه اگر آن را آشكار كند تدبير باطل شود و انبياء را نيز رازى، اگر آن را بازگويند نبوت باطل گردد و علما را نيز رازى، كه اگر آن را