فرهنگ فرق اسلامی - مشکور، محمد جواد؛ مدیرشانه چی، کاظم - الصفحة ١٢١ - تجانيه
ت
تاركيه
گروهى هستند كه گويند: فاعل طاعات را نمىتوان مطيع ناميد و فاعل معاصى را نمىتوان گناهكار خواند.
ايشان در اطاعت و عصيان آن دو، فرقه در شكّند از اين جهت آنان را «شاكيه» نيز خوانند.
آنان در ميان قول خود گويند كه ممكن است فاعل طاعات بر كفر بميرد و مرگ فاعل معاصى در حال توبه و طاعت باشد. بنابراين روا نيست كه نام فرمانروا و نافرمان به هيچيك از ايشان اطلاق گردد.
الفرق المفترقه بين اهل الزيغ و الزندقه، ص ٧٨.
تجانيه
«تجانيه» يا تحينيه به كسرتا، نام طريقهاى از فرق «صوفيه» منسوب به ابو العباس احمد بن محمد بن المختار بن سالم تجانى (١١٥٠-١٢٣٠ ه) هستند كه در عين ماضى كه در ده ابن ماضى در هفتاد كيلومترى الاغواط كه واحهاى در كشور الجزاير و مركز بلديه است زائيده شد، سپس به تلمسان رفت، و پس از آن مكّه و مدينه را در سال ١١٨٦ هجرى زيارت كرد و در قاهره با مشورت مردى كه او را محمود كردى مىخواندند طريقه جديدى در تصوف ايجاد كرد، و آن طريقه فرقهاى از «خلوتيه» به شمار مىرود. سپس به مغرب بازگشت و از فاس به تلمسان و به سال ١١٩٦ ه در بوسمغون كه در صحرا واقع است و واحهاى در جنوب گريويل greville مىباشد مقام يافت.
در آنجا مدعى شد كه از جانب پيغمبر خدا رسول مصطفى (ص) براى دعوت به طريقۀ جديد خود مبعوث شده است.
شهر فاس تا هنگام وفاتش مركز دعوت او بود.
پيروان طريقۀ او را احباب مىگويند و غالبا مشغول به ذكرند و هر روز صد بار در اوقات معين ذكر مىگويند و ذكر از اصول