تحقيق در تفسير ابوالفتوح رازي - عسکر حقوقی - الصفحة ٤٩٤
۱۷۴۱.عبداللّه عبّاس روايت كرد از رسول صلى الله عليه ورها نكنند كه قدم از قدم بردارد تا از عهده چهار چيز بيرون نيايد: از عمرى كه به چه سر برده، و از مالش كه از كجا كسب كرده، و كجا خرج كرد، و از عملش كه چگونه بدان كار كرد و از دوستى ما كه اهل البيتيم».
(تفسير ابوالفتوح رازى [١] ، ج ۵، ص ۵۳۳)
۱۷۴۲.ابو حازم روايت كرد از رسول صلى الله عليه و آله كه«خداى تعالى در بعضى كتب گفت: يابن آدم! اگر زبان با تو منازعت كند در آنچه بر تو حرام كرده ام، در پيش او دو طبقه نهاده ام؛ يعنى دو لب تا اطباق كنى و فراهم آرى و اگر چشم با تو منازعت كند در آنچه بر تو حرام كرده ام، در پيش او دو طبقه كرده ام: جفن و پلك، تا اطباق كنى و اگر فرج با تو منازعت كند در محرّمات، در پيش او دو طبقه كرده ام از پايها، تا تو اطباق كنى برو».
(تفسير ابوالفتوح رازى [٢] ، ج ۵، ص ۵۳۴)
۱۷۴۳.ابن عازب گفت كه اعرابى به نزديك رسول صلى الله علييا رسول اللّه ! مرا علمى بياموز كه مرا به بهشت برد. رسول (صلوات اللّه و سلامه عليه و آله) گفت: «اگر سؤال به لفظ مختصر گفتى، به معنى بزرگ است. برو و عتق نسمه كن و فكّ رقبه».
گفت: يا رسول اللّه ! نه هر دو به يك معنى و يكى باشد؟
گفت: «نه، عتق آن باشد كه تو برده خود را آزاد كنى و فكّ آن باشد كه او را بر بهاء دادن خود يارى دهى؛ يعنى مكاتب را، و منحه روان دارى، يعنى شتر و گوسفند بدهى تا يك دو روز مردمان درويش بدوشند و به شير آن منتفع شوند و عطاء باز نگيرى از خويشان و اگر چه ظالم باشند. اگر اين نتوانى كردن، گرسنه را طعام ده و تشنه را آب ده و امر معروف كن و نهى منكر كن. اگر اين نيز نتوانى كردن، زبان نگاه دار، الاّ از خيرى».
(تفسير ابوالفتوح رازى [٣] ، ج ۵، ص ۵۳۶)