تحقيق در تفسير ابوالفتوح رازي - عسکر حقوقی - الصفحة ١٩
شانزده سال آن را جمع و تدوين نمود؛ هر يك از ابواب اين كتاب مصدّر به آيتى از قرآن مجيد و داراى عنوان خاصّى است.
۲. ابوالحسن مسلم بن الحجاج قشيرى نيشابورى در سال ۲۰۶ يا ۲۰۴ه به دنيا آمد. از جمله كسانى بود كه براى جمع احاديث بار سفر برمى بست و به بلاد و شهرهاى معروف و معتبر چون شام و مصر و عراق و حجاز سفر مى كرد. گويند صحيح مسلم برگزيده احاديثى است ميان سيصد هزار حديث؛ وى نزد بخارى استماع حديث مى نمود و به سال ۲۶۱ه در ۵۵ سالگى درگذشت. [١] كتاب صحيح مسلم فاقد عناوين براى ابواب است. صحيح مسلم داراى ۷۲۷۵ حديث است كه پس از حذف احاديث مكرّر، نزديك به چهار هزار حديث باقى مى ماند.
۳. ابو عبداللّه محمد بن يزيد القزوينى به سال ۲۰۹ه به دنيا آمد و در ۲۷۳ دار فانى را وداع گفت. ابن ماجه براى اخذ حديث به شهرهاى بغداد و شام و مصر و مكّه و كوفه، كه از امّهات بلاد اسلامى و مركز محدّثين معروف بود، سفر كرد و صحيح خود را جمع و تدوين نمود. به علاوه صاحب كتاب تفسيرى است بر قرآن مجيد. [٢] بر كتاب صحيح ابن ماجه شروحى نوشته شد كه شرحِ سيوطى، مصباح الزجاجة على سنن ابن ماجه نام دارد.
۴. ابو داوود سليمان بن داوود سجستانى متولّد به سال ۲۰۲ ه و متوفا به سال ۲۷۵ در شهر بصره، به شهرهاى معروفى كه نامشان گذشت، سفر كرد تا احاديث صحيح به دست آورد. پس از جمع احاديث، آن را از نظر احمد بن حنبل گذرانيد و سرانجام از ميان پانصد هزار حديث، سنن را در ۴۸۰۰ حديث ترتيب داد و تدوين