تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٨٢
و سوم اين كه، «آنها به قيامت و روز رستاخيز ايمان ندارند» «وَ هُمْ بِالآْخِرَةِ هُمْ كافِرُونَ».
و عدم ايمانشان به معاد، سرچشمه ساير انحرافات و تبهكارىهاى آنان مىشود؛ چرا كه ايمان به آن دادگاه بزرگ، و عالم وسيع بعد از مرگ، روح و جان را تربيت مىكند.
جالب اين كه، تمام اين مسائل در مفهوم «ظلم» جمع است؛ زيرا مفهوم وسيع اين كلمه، هر گونه انحراف و تغيير موضع واقعى «اشياء»، «اعمال»، «صفات» و «عقائد» را شامل مىشود.
***
در سومين آيه، مىگويد: با اين همه «چنان نيست كه آنها بتوانند در روى زمين از مجازات پروردگار فرار كنند، و از قلمرو قدرت او خارج شوند» «أُولئِكَ لَمْيَكُونُوا مُعْجِزينَ فِي الأَرْضِ».
«همچنين آنها نمىتوانند ولىّ، حامى و پشتيبانى، غير از خدا براى خود بيابند» «وَ ما كانَ لَهُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ مِنْ أَوْلِياءَ».
و سرانجام، به مجازات سنگين آنها اشاره كرده، مىگويد: «مجازات آنها مضاعف مىگردد» «يُضاعَفُ لَهُمُ الْعَذابُ».
چرا كه، هم خود گمراه، گناهكار و تبهكار بودند، و هم ديگران را به اين راهها مىكشاندند، به همين دليل، هم بار گناه خويش را بر دوش مىكشند، و هم بار گناه ديگران را (بىآن كه از گناه ديگران چيزى كاسته شود).
شاهد اين سخن آن كه، در آيات ديگر قرآن مىخوانيم: وَ لَيَحْمِلُنَّ أَثْقالَهُمْ وَ أَثْقالًا مَعَ أَثْقالِهِمْ: «آنها در روز قيامت سنگينى گناه خويش، و گناهان ديگرى را