تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٤
هر موجود زندهاى را از آب آفريديم».
در نخستين خطبه «نهج البلاغه» نيز اشارات روشنى به همين معنى شده است.
دومين نكتهاى كه آيه فوق به آن اشاره مىكند، هدف آفرينش جهان هستى است، همان هدفى كه قسمت عمدهاش به «گل سرسبد اين جهان» يعنى «انسان» باز مىگردد، انسانى كه بايد در مسير تعليم و تربيت قرار گيرد و راه تكامل را بپويد، و هر لحظه به خدا نزديكتر شود، مىفرمايد: «اين آفرينش با عظمت را به اين خاطر قرار داد كه شما را بيازمايد، تا كدامين بهتر عمل مىكنيد» «لِيَبْلُوَكُمْ أَيُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا».
«لِيَبْلُوَكُم» از ماده «بلاء و ابتلاء» به معنى آزمايش است، همان گونه كه سابقاً هم اشاره كردهايم، آزمايشهاى الهى براى كشف حال و پىبردن به وضع درونى و روحى و فكرى افراد نيست، بلكه به معنى پرورش دادن و تربيت نمودن است. «١»
جالب اين كه، اين آيه ارزش هر انسانى را به «حُسن» عمل او مربوط مىداند، نه به كثرت و فزونى عمل او، و اين نشان مىدهد كه اسلام در همه جا روى «كيفيت» عمل تكيه مىكند، نه روى «كثرت و كميت» عمل.
در حديثى در همين زمينه، از امام صادق عليه السلام چنين نقل شده: لَيْسَ يَعْنِي أَكْثَرَ عَمَلًا وَ لكِنْ أَصْوَبُكُمْ عَمَلًا، وَ إِنَّمَا الإِصابَةُ خَشْيَةُ اللَّهِ، وَ النِّيَّةُ الصَّادِقَةُ، ثُمَّ قالَ الإِبْقاءُ عَلَى الْعَمَلِ حَتّى يَخْلُصَ أَشَدُّ مِنَ الْعَمَلِ، وَ الْعَمَلُ الْخالِصُ، الَّذِي لاتُرِيدُ أَنْ يَحْمَدَكَ عَلَيْهِ أَحَدٌ إِلَاّ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ:
«خداوند كثرت عمل را نمىخواهد بلكه درستى عمل را مىخواهد، و درستى عمل به آن است كه با خدا ترسى و نيت پاك توأم باشد، سپس فرمود: نگهدارى