تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٩
نمىيابند. عذاب خدا براى آنها مضاعف خواهد بود؛ (چرا كه هم خودشان گمراه بودند، و هم ديگران را گمراه ساختند؛) آنها هرگز توانائى شنيدن (حق را) نداشتند؛ و (حقيقت را) نمىديدند!
٢١- آنان كسانى هستند كه سرمايه وجود خود را از دست دادهاند؛ و تمام معبودهاى دروغين از نظرشان گم شدند.
٢٢- به ناچار آنها در سراى آخرت، از همه زيانكارترند!
تفسير:
زيانكارترين مردم
در تعقيب آيه گذشته، كه سخن از قرآن و رسالت پيامبر صلى الله عليه و آله به ميان آمد، آيات مورد بحث سرنوشت منكران، و نشانهها، و پايان و عاقبت كارشان را تشريح مىكند.
در نخستين آيه، مىفرمايد: «چه كسى ستمكارتر است از آن كس كه بر خدا دروغ مىبندد» «وَ مَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرى عَلَى اللَّهِ كَذِباً».
يعنى نفى دعوت پيامبر راستين در واقع نفى سخنان خدا است و او را به دروغگوئى و افترابندى به خدا نسبت دادن است.
اصولًا تكذيب پيامبر، تكذيب خدا است، و دروغ بستن بر كسى كه جز از طرف خدا سخن نمىگويد، دروغ بستن بر ذات پاك خدا محسوب مىشود.»
همان گونه كه تاكنون مكرر گفتهايم، قرآن مجيد در چندين آيه، گروهى را به عنوان ستمكارترين مردم با تعبير «أَظْلَمُ» معرفى نموده است، در حالى كه ظاهراً