تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٨١
بر اين اساس، اگر سخن هم بگويد، همچون سخنان دنيا كه از اختيار و اراده، براى كشف اسرار درون سرچشمه مىگيرد، نيست، هر چه بگويد، يك نوع انعكاس و بازتاب اعمال اوست، اعمالى كه در آنجا ظاهر و آشكار است.
روى اين اصل، سخن گفتن در آن روز، همانند تكلّم در دنيا نيست، كه انسان بتواند به ميل خود راست بگويد، يا دروغ.
به هر حال، آن روز، روز كشف حقائق اشياء و باز گشت «غيب» به «شهود» است، و شباهتى با اين جهان ندارد.
ولى، اين برداشت از آيه فوق، با ظاهر آيات ديگر قرآن چندان سازگار نيست؛ چرا كه قرآن گفتگوهاى زيادى از مؤمنان و مجرمان، پيشوايان و جباران و پيروان آنها، همچنين شيطان و فريبخوردگانش، و دوزخيان و بهشتيان نقل مىكند، كه نشاندهنده وجود سخنانى همانند سخنان اين جهان است.
حتى، از بعضى از آيات قرآن استفاده مىشود كه: پارهاى از گناهكاران در برابر بعضى از سئوالات دروغ هم مىگويند، مثلًا در سوره «انعام» آيات ٢٢- ٢٤ مىخوانيم:
وَ يَوْمَ نَحْشُرُهُمْ جَميعاً ثُمَّ نَقُولُ لِلَّذينَ أَشْرَكُوا أَيْنَ شُرَكاؤُكُمُ الَّذينَ كُنْتُمْ تَزْعُمُونَ* ثُمَّ لَمْتَكُنْ فِتْنَتُهُمْ إِلَّا أَنْ قالُوا وَ اللَّهِ رَبِّنا ما كُنَّا مُشْرِكينَ* انْظُرْ كَيْفَ كَذَبُوا عَلى أَنْفُسِهِمْ وَ ضَلَّ عَنْهُمْ ما كانُوا يَفْتَرُونَ:
«آن روز كه همه آنها را محشور مىكنيم، به مشركان مىگوئيم معبودهائى را كه شريك خدا مىدانستيد كجا هستند؟* پاسخ و عذر آنها جز اين نيست كه مىگويند: به خدائى كه پروردگار ماست سوگند، كه ما مشرك نبوديم* ببين چگونه به خودشان نيز دروغ مىگويند، و آنچه را به دروغ شريك خدا مىپنداشتند از دست مىدهند».