تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٤٠
تفسير:
آثار چهارگانه مطالعه سرگذشت پيشينيان
در اين آيات- كه سوره «هود» با آن پايان مىپذيرد- يك نتيجهگيرى كلّى از مجموع بحثهاى سوره بيان شده است، و از آنجا كه قسمت عمده اين سوره داستانهاى عبرتانگيز پيامبران و اقوام پيشين بود، نتايج گرانبهاى ذكر اين داستانها را در چهار موضوع خلاصه مىكند:
نخست مىگويد: «ما بخش سرگذشتهاى گوناگون پيامبران را براى تو بيان كرديم، تا قلبت را محكم كنيم و ارادهات را قوى و ثابت» «وَ كُلًّا نَقُصُّ عَلَيْكَ مِنْ أَنْباءِ الرُّسُلِ ما نُثَبِّتُ بِهِ فُؤادَكَ».
كلمه «كُلًّا» اشاره به تنوع اين سرگذشتها است، كه هر كدام به نوعى از جبههگيرىها در برابر انبياء اشاره مىكند، و نوعى از انحرافات و نوعى از مجازاتها را، و اين تنوع، اشعه روشنى بر ابعاد زندگى انسانها مىاندازد.
تثبيت قلب پيامبر صلى الله عليه و آله و تقويت اراده او كه در اين آيه به آن اشاره شده، يك امر كاملًا طبيعى است؛ زيرا مخالفتهاى سرسختانه دشمنان لجوج و بىرحم، خواه، و ناخواه در قلب پيامبر صلى الله عليه و آله اثر مىگذاشت، چرا كه او هم انسان و بشر بود.
اما براى اين كه هرگز كمترين گرد و غبار نوميدى و يأس بر قلب پاك او ننشيند، و اراده آهنينش از اين مخالفتها و كارشكنىها به ضعف نگرايد، خداوند داستانهاى انبياء، مشكلات كار آنها، و مقاومتهايشان را در برابر اقوام لجوج، و پيروزى آنها را يكى پس از ديگرى شرح مىدهد، تا روح و دل پيامبر صلى الله عليه و آله، و همچنين مؤمنانى كه دوشادوش او در اين پيكار بزرگ شركت دارند، هر روز قوىتر از روز قبل باشد.
آنگاه، به دومين نتيجه بزرگ بيان اين داستانها اشاره كرده، مىگويد: «در