روح و روان انسان ايجاد مى‌كند، كه اگر ادامه يابد اثرات آنها متراكم شده، به صورت وحشتناكى انسان را مسخ مى‌كند.
ولى، كار نيك كه از انگيزه الهى سرچشمه گرفته، به روح آدمى لطافتى مى‌بخشد كه آثار گناه را مى‌تواند از آن بشويد، و آن تيرگى‌ها را به روشنائى مبدل سازد.
اما، از آنجا كه جمله فوق (إِنَّ الْحَسَناتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئاتِ) بلافاصله بعد از دستور نماز ذكر شده، يكى از مصداق‌هاى روشن آن، نمازهاى روزانه است، به همين جهت در رواياتى به نماز شب نيز تفسير شده است، «١» و تفسير آن به نمازهاى روزانه، «٢» دليل بر انحصار نيست، بلكه همان گونه كه بارها گفته‌ايم بيان يك مصداق روشن قطعى است.
***
به دنبال برنامه انسان‌ساز نماز، و بيان تأثيرى كه حسنات در زدودن سيئات دارد، در آيه بعد فرمان به «صبر» مى‌دهد، و مى‌گويد: «شكيبا باش كه خدا اجر نيكوكاران را ضايع نمى‌كند» «وَ اصْبِرْ فَإِنَّ اللَّهَ لايُضيعُ أَجْرَ الْمُحْسِنينَ».
گر چه، بعضى از مفسران خواسته‌اند معنى صبر را در اينجا محدود به مورد نماز، و يا اذيت و آزارهاى دشمنان در برابر پيامبر صلى الله عليه و آله كنند.
ولى روشن است، هيچ گونه دليلى بر محدود ساختن معنى صبر، در آيه مورد بحث نداريم، بلكه يك مفهوم كلى و جامع را در بر دارد، كه هر گونه شكيبائى در برابر مشكلات، مخالفت‌ها، آزارها، هيجان‌ها، طغيان‌ها و مصائب گوناگون را شامل مى‌شود، و ايستادگى در برابر تمام اين حوادث در مفهوم جامع