تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٣١
نكتهها:
١- «أُولُوا بَقِيَّة» چه كسانى هستند؟
«أُولُوا» به معنى صاحبان و «بَقِيَّة» به معنى باقيمانده است، و معمولًا اين تعبير، در لغت عرب به معنى «أُولُوا الْفَضل» (صاحبان فضيلت و شخصيت و نيكان و پاكان) گفته مىشود؛ زيرا انسان معمولًا اجناس بهتر و اشياء نفيستر را ذخيره مىكند، و نزد او باقى مىماند، و به همين جهت، اين كلمه مفهوم نيكى و نفاست را با خود دارد.
و از اين گذشته، همواره در ميدان مبارزات اجتماعى، آنها كه ضعيفترند، زودتر از صحنه خارج مىشوند يا نابود مىگردند، و تنها آنها باقى مىمانند كه از نظر تفكر و يا نيروى جسمانى قوىترند، و به همين دليل، باقيماندگان، نيرومندانند، به همين جهت، در عرب اين ضرب المثل وجود دارد كه مىگويند:
فِى الزَّوايا خَبايا وَ فِى الرِّجالِ بَقايا: «در زاويهها هنوز مسائل مخفى وجود دارد و در ميان رجال، شخصيتهائى باقيمانده».
و نيز، به همين دليل كلمه «بَقِيَّة»- كه در سه مورد از قرآن مجيد آمده است- همين مفهوم را در بر دارد: در داستان طالوت و جالوت در قرآن مجيد مىخوانيم:
إِنَّ آيَةَ مُلْكِهِ أَنْ يَأْتِيَكُمُ التَّابُوتُ فيهِ سَكينَةٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَ بَقِيَّةٌ مِمَّا تَرَكَ آلُ مُوسى: «نشانه حقانيت حكومت طالوت اين است كه، صندوق عهد به سوى شما خواهد آمد، همان صندوقى كه يادگارى نفيس خاندان موسى و هارون در آن است و مايه آرامش شما است». «١»
و نيز، در داستان «شعيب» در همين سوره خوانديم كه، به قومش گفت: