تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٨
خوانديم، كه خداوند به پيامبر صلى الله عليه و آله تأكيد مىكند: «آيات الهى را ابلاغ نمايد و از تهديدهاى مردم نهراسد، و خدا او را حفظ خواهد كرد» (يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ وَ إِنْ لَمْتَفْعَلْ فَما بَلَّغْتَ رِسالَتَهُ وَ اللَّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ).
در واقع، با اين كه تأخير ابلاغ در اينجا ممنوع نبود، ولى سرعت در آن، كه توأم با نشان دادن قاطعيت بوده، اولى محسوب مىشده است، خداوند به اين طريق مىخواهد پيامبرش را از نظر روانى تقويت كند، و قاطعيت او را در مقابل مخالفان بيشتر سازد، كه از جار و جنجال و درخواستهاى بىاساس و بهانهجوئيهاى مسخره آنان وحشتى به خود راه ندهد.
***
٣- معنى «أَمْ»
درباره معنى «أَمْ» در آغاز آيه دوم (أَمْ يَقُولُونَ افْتَراهُ ...) مفسران دو احتمال دادهاند: يكى اين كه، به معنى «أَو» (يا) بوده باشد و ديگر اين كه، به معنى «بَلْ» (بلكه) است.
در صورت اول، معنى آيه چنين مىشود: شايد تو آيات ما را از ترس بهانهجوئىهاى مخالفان بر آنها تلاوت نكردى، يا اين كه آيات را خواندى، ولى آنها آن را افترا و دروغ بر خدا قلمداد كردند.
و در صورت دوم، معنى چنين خواهد بود: ابلاغ آيات الهى را به خاطر بهانهجوئىهاى آنها به تأخير نينداز! سپس اضافه مىكند: اينها اساساً منكر وحى و نبوتاند، و مىگويند: پيامبر به خدا دروغ بسته است.
در حقيقت، خداوند با اين بيان، به پيامبرش خبر مىدهد: درخواستهاى آنها در زمينه معجزات اقتراحى، نه به خاطر حقيقتطلبى است، بلكه به خاطر آن