تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٧
نكتهها:
١- توضيحى درباره «لَعَلَّ»
همان طور كه مىدانيم، «لَعَلَّ» معمولًا براى اظهار اميدوارى به انجام چيزى ذكر مىشود، ولى در اينجا به معنى «نهى» آمده است، درست مثل اين كه پدرى مىخواهد فرزند خود را از انجام چيزى نهى كند، مىگويد: شايد تو با فلان كس رفاقت مىكنى كه در كارهاى خود زياد جدى نيستى، يعنى با او رفاقت مكن زيرا رفاقت با او تو را سست مىكند.
بنابراين، «لَعَلَّ» در اين گونه موارد، هر چند در همان معنى «شايد» به كار رفته است، ولى مفهوم التزامى آن نهى از انجام كارى است.
در آيات مورد بحث نيز، خداوند به پيامبرش تأكيد مىكند: ابلاغ آيات الهى را به خاطر وحشت از تكذيب مخالفان و يا تقاضاى «معجزات اقتراحى» به تأخير نيندازد.
***
٢- آيا ممكن است ابلاغ آيات را به تأخير اندازد؟
در اينجا سؤالى پيش مىآيد كه: چگونه ممكن است پيامبر صلى الله عليه و آله ابلاغ آيات الهى را تأخير اندازد؟ و يا اصولًا از ابلاغ آنها خوددارى كند؟ با اين كه پيامبر صلى الله عليه و آله معصوم است و هيچ گونه گناه و خطائى از او سر نمىزند.
پاسخ اين است: هر گاه پيامبر صلى الله عليه و آله مأمور به ابلاغ فورى حكمى باشد، مسلماً بدون واهمه آن را ابلاغ خواهد كرد، ولى گاه مىشود وقت ابلاغ وسيع است، و پيامبر روى ملاحظاتى آن هم نه ملاحظاتى كه به شخص خودش باز گردد، بلكه ملاحظاتى كه جنبه عمومى و دفاع از مكتب دارد، ابلاغ آن را به عقب مىاندازد، و اين مسلماً گناه نيست، همان گونه كه نظير آن را در سوره «مائده» آيه ٦٧