عمل از آلودگى به ريا و نيات نادرست، مشكل‌تر از خود عمل است، و عمل خالص، عملى است كه نخواهى هيچ كس جز خدا ترا به خاطر آن ستايش كند». «١»
سومين نكته اساسى كه در اين آيه به آن اشاره شده، مسأله «معاد» است كه پيوند ناگسستنى با مسأله آفرينش جهان و بيان هدف خلقت دارد؛ زيرا آفرينش جهان هدفش تكامل انسان‌ها است، و تكامل انسان‌ها به خاطر آماده شدن براى زندگى در يك جهان وسيع‌تر و متكامل‌تر است، لذا مى‌گويد:
«اگر به آنها بگوئى شما بعد از مرگ برانگيخته مى‌شويد، كافران از روى تعجب مى‌گويند: اين باور كردنى نيست، اين حقيقت و واقعيت ندارد، بلكه اين يك سحر آشكار است» «وَ لَئِنْ قُلْتَ إِنَّكُمْ مَبْعُوثُونَ مِنْ بَعْدِ الْمَوْتِ لَيَقُولَنَّ الَّذينَ كَفَرُوا إِنْ هذا إِلَّا سِحْرٌ مُبينٌ».
كلمه «هذا» اشاره به گفتار پيامبر صلى الله عليه و آله درباره «معاد» است، يعنى اين ادعائى كه تو درباره معاد دارى، سحر آشكارى مى‌باشد، بنابراين، كلمه سحر در اينجا به معنى سخن عارى از حقيقت و گفتار بى‌اساس و به تعبير ساده، حقّه و كلك است؛ زيرا ساحران غالباً با كار خود چيزهائى را به ناظران نشان مى‌دهند، كه واقعيت و حقيقتى در آن نيست، بنابراين كلمه «سحر» مى‌تواند به معنى هر چيز عارى از حقيقت به كار رود.
اما اين كه، بعضى گفته‌اند: «هذا» اشاره به قرآن مجيد است؛ زيرا قرآن نفوذ و جاذبه سحرانگيزى در شنوندگان داشت، صحيح به نظر نمى‌رسد؛ چرا كه در آيه، سخن از معاد است نه از قرآن، هر چند جاذبه فوق‌العاده قرآن جاى انكار نيست.
***