تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٤٠
خويش در اين لحظه حساس دست به شديدترين مبارزه و جهاد با نفس زد.
***
قرآن در بخش ديگر اين آيه توجه مىدهد كه الطاف خداوند يوسف را از اين معركه نجات داد، لذا مىافزايد: «ما اين چنين برهان خويش را به يوسف نشان داديم، تا بدى و فحشاء را از او دور سازيم» «كَذلِكَ لِنَصْرِفَ عَنْهُ السُّوءَ وَ الْفَحْشاءَ».
«چرا كه او از بندگان برگزيده و با اخلاص ما بود» «إِنَّهُ مِنْ عِبادِنَا الْمُخْلَصينَ».
اشاره به اين كه اگر ما امداد غيبى و كمك معنوى را بيارى او فرستاديم، تا از بدى و گناه رهائى يابد، بىدليل نبود، او بندهاى بود كه با آگاهى و ايمان و پرهيزگارى و عمل پاك، خود را ساخته بود، و قلب و جان او از تاريكىهاى شرك، پاك و خالص شده بود، و به همين دليل، شايستگى چنين امداد الهى را داشت.
ذكر اين دليل نشان مىدهد: اين گونه امدادهاى غيبى كه در لحظات طوفانى و بحرانى به سراغ پيامبرانى همچون يوسف عليه السلام مىشتافته، اختصاصى به آنها نداشته، هر كس در زمره بندگان خالص خدا و عباد اللّه المخلصين وارد شود، او هم لايق چنين مواهبى خواهد بود.
***
نكتهها:
١- منظور از «ربّ» در جمله «إِنَّهُ رَبِّي أَحْسَنَ مَثْوايَ» كيست؟
در اين كه منظور از «ربّ» چه كسى است؟ در ميان مفسران گفتگو بسيار است، اكثر مفسران- چنان كه مرحوم «طبرسى» در «مجمع البيان» و نويسنده «المنار» در «المنار» مىگويد- «ربّ» را به معنى وسيع كلمه گرفتهاند، و گفتهاند:
منظور از آن «عزيز مصر» است، كه در احترام و اكرام يوسف عليه السلام، فرو گذار