به هر حال، لازم است در اينجا به نظرات مختلف كه درباره حقيقت رؤيا ابراز شده، به طور فشرده اشاره كنيم:
درباره حقيقت رؤيا تفسيرهاى زيادى شده است كه مى‌توان آنها را به دو بخش تقسيم كرد: تفسير مادّى و تفسير روحى.
١- تفسير مادّى
مادّى‌ها مى‌گويند: رؤيا چند علت مى‌تواند داشته باشد:
الف- ممكن است خواب ديدن و رؤيا نتيجه مستقيم كارهاى روزانه انسان باشد، يعنى آنچه براى انسان در روزهاى گذشته روى داده به هنگام خواب در مقابل فكرش مجسم گردد.
ب- ممكن است يك سلسله آرزوهاى بر آورده نشده باعث ديدن خواب‌هائى شود، همان طور كه شخص تشنه، آب در خواب مى‌بيند، و كسى كه در انتظار سفر كرده‌اى است آمدن او را از سفر به خواب مى‌بيند (و از قديم گفته‌اند: شتر در خواب بيند پنبه دانه! ...).
ج- ممكن است ترس از چيزى باعث شود كه انسان خواب آن را ببيند، زيرا مكرر تجربه شده است، كسانى كه از دزد وحشت دارند، شب خواب دزد را مى‌بينند (ضرب المثل معروف «دور از شتر بخواب و خواب آشفته نبين» اشاره به همين حقيقت است).
«فرويد» و پيروان مكتب او يك نوع تفسير و تعبير مادّى ديگرى براى خواب دارند:
آنها طى مقدمات مشروحى، اظهار مى‌دارند: خواب و رؤيا عبارت است از:
ارضاى تمايلات واپس زده و سركوفته‌اى كه هميشه با تغيير و تبديل‌هائى براى فريب «من» به عرصه خودآگاهى روى مى‌آورند.