راستى طرز روزى رساندن خداوند به موجودات مختلف، حيرت‌انگيز است، از جنينى كه در شكم مادر قرار گرفته، و هيچ كس به هيچ وجه در آن ظلمت‌كده اسرارآميز به او دسترسى ندارد، تا حشرات گوناگونى كه در اعماق تاريك زمين، و لانه‌هاى پرپيچ و خم، و در لابلاى درختان و بر فراز كوه‌ها و در قعر دره‌ها زندگى دارند، هيچ كدام از ديدگاه علم او هرگز مخفى و پنهان نيستند، و همان گونه كه قرآن مى‌گويد: خداوند، هم جايگاه و «آدرس اصلى» آنها را مى‌داند، و هم محل سيار آنان را، هر جا باشند روزى آنان را به آنان حواله مى‌كند.
جالب اين كه، در آيات فوق، به هنگام بحث از روزى خواران تعبير به «دابه و جنبنده» شده است، و اين اشاره لطيفى به مسأله رابطه «انرژى» و «حركت» است.
مى‌دانيم، هر جا حركتى وجود دارد نيازمند به ماده انرژى‌زا است، يعنى ماده‌اى كه منشأ حركت گردد، قرآن نيز، در آيات مورد بحث مى‌گويد: خدا به تمام موجودات متحرك روزى مى‌بخشد!
و اگر حركت را به معنى وسيعش تفسير كنيم، گياهان را هم در بر مى‌گيرد، زيرا آنها نيز يك حركت بسيار دقيق و ظريف در مسير «نمو» دارند، به همين دليل در فلسفه ما، يكى از اقسام حركت را مسأله «نمو» شمرده‌اند.
***
٣- روزى تا پايان عمر
آيا «روزى» هر كس از آغاز تا پايان عمر تعيين شده، و خواه ناخواه به او مى‌رسد؟ يا اين كه بايد به دنبال آن رفت، و به گفته شاعر: «شرط عقل است جستن از درها»!
بعضى از افراد سست و بى‌حال، به اتكاء تعبيراتى همانند آيه فوق، يا