تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣١٥
همان گونه كه تفسير اين كلمه در روايات، به مشركان «١» نيز، دليل بر انحصار نيست؛ زيرا كراراً گفتهايم اين گونه روايات غالباً مصداق روشن و آشكار را بيان مىكند.
بنابراين، تمام كسانى كه دست به ظلم و فساد در ميان بندگان خدا زدهاند، و آنها را بنده و برده خود ساختهاند، و از نيروهاى آنها به نفع خود بهرهكشى كردهاند، در مفهوم عام كلمه «الَّذينَ ظَلَمُوا» وارد هستند، و جزء مصاديق آيه مىباشند.
ولى، مسلّم است كسانى كه در زندگى خود ظلم كوچكى را مرتكب شدهاند، و گاهى مصداق اين عنوان بودهاند، داخل در مفهوم آن نيستند؛ زيرا در اين صورت كمتر كسى از آن مستثنى خواهد بود، و ركون و اتكاء به هيچ كس مجاز نخواهد شد.
مگر اين كه: معنى ركون را اتكاء و اعتماد در همان جنبه ظلم و ستم بدانيم، كه در اين صورت حتى كسانى را كه يك بار دست به ظلم آلودهاند، شامل مىشود.
***
٥- رابطه روايات تبعيت از «أُولِى الأَمْر» و اين آيه
بعضى از مفسران اهل سنت، در اينجا اشكالى مطرح كردهاند كه روى مبانى آنها، پاسخ آن چندان آسان نيست، و آن اين كه:
از يكسو، در روايات آنها وارد شده: بايد در برابر سلطان وقت- به عنوان