باشند، نه داخل در مفهوم ركون به ظالمين است، و نه چيزى است كه از نظر اسلام ممنوع بوده باشد، كه در عصر خود پيامبر صلى الله عليه و آله و اعصار بعد، همواره چنين ارتباطاتى وجود داشته است.
***
٣- فلسفه تحريم ركون به ظالمان
تكيه بر ظالم، مفاسد و نابسامانى‌هاى فراوانى مى‌آفريند، كه به طور اجمال بر هيچ كس پوشيده نيست، ولى هر قدر در اين مسأله كنجكاوتر شويم به نكات تازه‌اى دست مى‌يابيم.
تكيه بر ظالمان، باعث تقويت آنهاست و تقويت آنها باعث گسترش دامنه ظلم، فساد و تباهى جامعه‌ها است.
در دستورات اسلامى مى‌خوانيم: انسان تا مجبور نشود (و حتى در پاره‌اى از اوقات اگر مجبور هم شود) نبايد حق خود را از طريق يك قاضى ظالم و ستمگر بگيرد؛ «١» چرا كه مراجعه به چنين قاضى و حكومتى براى احقاق حق، مفهومش به رسميت شناختن ضمنى و تقويت او است، و ضرر اين كار، گاهى از زيانى كه به خاطر از دست دادن حق بر انسان وارد مى‌شود، بيشتر است.
تكيه بر ظالمان، در فرهنگ فكرى جامعه تدريجاً اثر مى‌گذارد، زشتى ظلم و گناه را از ميان مى‌برد، و مردم را به ستم كردن و ستمگر بودن تشويق مى‌نمايد.
اصولًا تكيه و اعتماد بر ديگران، كه در شكل وابستگى آشكار گردد، نتيجه‌اى جز بدبختى نخواهد داشت چه رسد به اين كه اين تكيه‌گاه ظالم و ستمگر باشد.