بايد در آغاز به دوزخ بروند و پاك شوند، سپس به صف بهشتيان بپيوندند، در حقيقت استثناء در جمله اول نسبت به آخر كار است، و در جمله دوم نسبت به آغاز كار (دقت كنيد).
اين احتمال نيز، در پاسخ سؤال فوق وجود دارد كه، استثناء در جمله اول اشاره به مؤمنان خطاكار باشد، كه بعد از مدتى از دوزخ رهائى مى‌يابند، و در جمله دوم تنها اشاره به قدرت و توانائى پروردگار باشد.
شاهد اين سخن اين كه، در جمله اول بعد از استثناء جمله: «إِنَّ رَبَّكَ فَعَّالٌ لِما يُريدُ» كه دليل بر انجام اين مشيت است ذكر شده، و در جمله دوم «عَطاءً غَيْرَ مَجْذُوذٍ» كه دليل بر ابديت است آمده (دقت كنيد).
اما، اين كه: بعضى احتمال داده‌اند اين پاداش و مجازات مربوط به بهشت و دوزخ برزخى است، كه مدتش محدود است و پايان مى‌پذيرد احتمال بسيار بعيدى است؛ زيرا آيات قبل صريحاً درباره قيامت بحث مى‌كند، و پيوند اين آيات با آنها ناگسستنى است.
همچنين، احتمال اين كه: «خلود» در اينجا مانند بعضى ديگر از آيات قرآن، به معنى مدتى طولانى باشد، نه ابديت، با جمله «عَطاءً غَيْرَ مَجْذُوذٍ» و با خود استثناء، كه دليل بر ابديت جمله‌هاى قبل از آن است، سازگار نمى‌باشد.
***
٦- توضيحى درباره «زَفِير» و «شَهِيق»
در آيات فوق، در مورد دوزخيان مى‌گويد: آنها، در آن «زفير» و «شهيق» دارند.
در معنى اين دو كلمه، ارباب لغت و مفسران، احتمالات متعددى داده‌اند، بعضى گفته‌اند: «زَفِير» به معنى فرياد كشيدنى است كه با بيرون فرستادن نفس