تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٩٠
منحصر به كسانى است كه تمام روزنههاى نجات را به روى خود بستهاند، و عالماً عامداً غرق در فساد، تباهى، كفر و نفاق گشتهاند، سايه شوم گناه تمام قلب و جان آنها را پوشانيده، و در حقيقت به رنگ گناه و كفر در آمدهاند، همان گونه كه در سوره «بقره» مىخوانيم: بَلى مَنْ كَسَبَ سَيِّئَةً وَ أَحاطَتْ بِهِ خَطيئَتُهُ فَأُولئِكَ أَصْحابُ النَّارِ هُمْ فيها خالِدُونَ:
«آرى كسى كه مرتكب گناهى گردد، و آثار آن تمام وجود او را احاطه كند، چنان كسى اهل دوزخ است و جاودانه در آن خواهد ماند». «١»
اصل دوم- اين اشتباه است كه بعضى خيال مىكنند: مدت و زمان كيفر بايد به اندازه مدت و زمان گناه باشد؛ زيرا رابطه ميان «گناه» و «كيفر» رابطه زمانى نيست، بلكه رابطه «كيفى» است، يعنى مقدار زمان مجازات تناسب با كيفيت گناه دارد، نه مقدار زمان آن، مثلًا كسى ممكن است در يك لحظه دست به قتل نفس بزند، و طبق پارهاى از قوانين محكوم به زندان ابد گردد، در اينجا مىبينيم زمان گناه تنها يك لحظه بوده، در حالى كه مجازات آن گاهى ٨٠ سال زندان خواهد بود.
بنابراين، آنچه مطرح است «كيفيت» است، نه «كميت گناه از نظر زمان».
اصل سوم- گفتيم: مجازاتها و كيفرهاى رستاخيز، بيشتر جنبه اثر طبيعى عمل و خاصيت گناه را دارد، و به عبارت روشنتر: رنجها، دردها و ناراحتىهائى كه گناهكاران در جهان ديگر مىكشند، اثر و نتيجه اعمال خود آنها است كه دامانشان را فرا مىگيرد، در قرآن مىخوانيم: فَالْيَوْمَ لاتُظْلَمُ نَفْسٌ شَيْئاً وَ لاتُجْزَوْنَ إِلَّا ما كُنْتُمْ تَعْمَلُون:
«امروز (روز رستاخيز) به هيچ كس ستم نمىشود و جز اعمال خود شما