دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٩١ - ١٢ اشعث بن قيس

بود، از بزرگان يمن و از ياران پيامبر خداست. يك چشم او در جنگ يَرموك، كور شد. او در تاريخ اسلام، چهره‌اى مرموز، متلوِّن، تاريكْ نهاد و زشت كردار دارد.

او پس از پيامبر خدا مرتد شد؛ امّا ابوبكر، او را بخشيد و او خواهر ابوبكر را به همسرى برگزيد. ابوبكر، بعدها، از اين اقدام و بخشش خود، اظهار ندامت مى‌كرد و بر آن، تأسف مى‌خورد.

در روزگار عثمان، دختر خود را به پسر عثمان داد و عثمان، وى را به حكومت آذربايجان منصوب كرد. عثمان، هر سال، يكصد هزار درهم از خراج آذربايجان را به او مى‌بخشيد.

على ٧ اشعث را از حكومت آذربايجان عزل كرد و وى را به مدينه فراخواند. او در آغاز، پس از عزل، قصد فرار داشت؛ امّا با توصيه اطرافيانش به مدينه آمد و به خدمت مولا ٧ رسيد.

او در جنگ صفّين، عهده دار رياست قبيله «كِنده» بود و فرماندهى جناح راست سپاه على ٧ را بر عهده داشت.

اشعث، سردمدار جريانى بود كه حَكَميّت و ابو موسى اشعرى را بر امام ٧‌