دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٤٦٣ - ٧٩ قرظة بن كعب انصارى

او در جنگ‌ها همراه مولا ٧ بود[١] و در زمانى كه على ٧ در كوفه بود، زندگى را بدرود گفت و امام ٧ بر او نماز خواند.[٢]

٦٥٩٩. الاستيعاب: على بن ابى طالب ٧ او (قَرَظه) را به حكومت كوفه گمارد و چون به سوى صِفّينْ حركت كرد، او را با خود بُرد و ابو مسعود بدرى را كارگزار كوفه كرد.

٦٦٠٠. الاستيعاب: قَرَظَة بن كَعب در همه جنگ‌ها با على ٧ بود و در زمان خلافت على ٧، در خانه‌اى كه در كوفه ساخته بود، وفات كرد و على بن ابى طالب ٧ بر او نماز خواند.

٦٦٠١. امام على ٧ در نامه‌اش به قرظة بن كعب: امّا بعد؛ گروهى از مردمان منطقه‌ات نزد من آمده و گفته‌اند راهِ آبى دارند كه كهنه و خراب شده است و اگر آن را حفر كنند و [آب را از دل خاكْ‌] بيرون بكشند، سرزمين آنان آباد مى‌شود و بر پرداخت ماليات، توانايى مى‌يابند و درآمد بيت المال را فزونى مى‌بخشند و از من خواسته‌اند كه به تو نامه بنويسم تا آنان را به آن كار گيرى و براى كَندن آن، گردشان بياورى و هزينه كنى و من نمى‌خواهم كه هيچ كس را بر كارى كه ناخوش مى‌دارد، مجبور كنم.

پس ايشان را به سوى خود، فرا بخوان. اگر راهِ آب، همان گونه است كه مى‌گويند، به هر كس دوست دارد در آن كار كند، فرمان ده به كار بپردازد، و جوى آب براى كسانى است كه در آن كار مى‌كنند، نه كسانى كه [كار كردن در] آن را خوش ندارند، و اگر آباد كنند و توانمند شوند، نزد من محبوب‌تر است تا ناتوان بمانند. والسلام!

[١] در تاريخ الإسلام: ج ٣ ص ٦٦٢، آمده است:« سپس با على ٧ به جمل رفت و پس از آن در صِفّين، حضور يافت» و در منبعى ديگر آمده است:« او در آن روز( جنگ صفّين)، پرچم انصار را به دست داشت»( تاريخ بغداد: ج ١ ص ١٨٥ ش ٢٣).

[٢] در الاستيعاب: ج ٣ ص ٣٦٥ ش ٢١٩٢ وتهذيب الكمال: ج ٢٣ ص ٥٦٤ ش ٤٨٦٤ آمده است:« و گفته شده است كه در روزگار حكومت مغيرة بن شعبه وفات كرد».